HỒI 41.

Huyền Ðức đưa bá tánh sang sông
Triệu Vân liều chết cứu minh chúa




Trương Phi gặp ngay Hứa Chữ.
Hứa Chữ chẳng còn hơi sức đâu mà đánh, tìm đường trốn chạy.
Sau đó Huyền Ðức, Khổng Minh và các tướng thẳng tới Phàn Thành.
Tào Nhơn dẫn đám bại binh về ra mắt Tào Tháo.
Tào Tháo tức giận Khổng Minh lắm, kéo đại binh tới ngay Tân Giả để báo thù.
Mặt khác chia quân xẻ đường băng núi mà tới gấp Phàn Thành.
Lưu Hoa nói :
- Muốn đặng lòng dân, xin Thừa Tướng chiêu dụ Lưu Bị trước đã. Y không chịu thì ta mới đánh .
Tào Tháo cho là phải, bèn sai Từ Thứ đi dụ Lưu Bị.
Từ Thứ đi rồi, Lưu Hoa hỏi tại sao lại sai Từ Thứ ?
Tào Tháo cười nói :
- Ai đi thì Lưu Bị cũng không hàng đâu. Còn Từ Thứ thể nào cũng trở về .
Khi Từ Thứ tới thì Huyền Ðức và Khổng Minh ra tiếp rước .
Huyền Ðức cảm động kễ hết nỗi lòng luyến tiếc.
Từ Thứ nói :
- Tào Tháo sai tôi đi chiêu dụ là lấy tiếng với thiên hạ mà thôi . Thực ra nó đã chia binh tám đội để diệt Phàn Thành, theo tôi nên rút thì hơn .
Từ Thứ xin về , Huyền Ðức giữ mãi không được.
Từ Thứ nói :
- Tôi suốt đời quyết không giúp mưu kế gì cho Tào Tháo. Còn Sứ quân đã có Khổng Minh thì cũng đủ an tâm rồi .
Từ Thứ về trình với Tào Tháo là ý Huyền Ðức không muốn hàng.
Tào Tháo không e ngại nữa, truyền lịnh tấn binh.
Từ Thứ đi rồi, Khổng Minh bảo Huyền Ðức phải bỏ Phàn Thành mà qua Tương Dương.
Huyền Ðức liền truyền rao ai muốn đi theo thì đi ai muốn ở lại thì ở.
Dân chúng một lòng xin đi theo, rồi đó kẻ cõng mẹ người dắt cha ào ào xuống thuyền.
Huyền Ðức khóc mà rằng :
- Vì ta mà khổ lây bao người.
Tới Tương Dương Huyền Ðức kêu Lưu Tôn :
- Xin cho trăm họ vào nương tựa, chú không dám có ý gì khác .
Lưu Tôn không chịu. Thái Mạo lại sai bắn tên xuống, bá tánh ở ngoài kêu la than khóc.
Lúc đó trong thành có Ngụy Diên dẫn mấy trăm quân lên dịch lầu mà la lớn :
- Thái Mạo là kẻ phản quốc. Sứ quân là người nhân đức, các ngươi nên mở cửa thành mau .
Cửa thành liền mở, Ngụy Diên kêu vào thì Thái Mạo xông tới.
Hai bên đánh nhau, cả thành náo loạn.
Huyền Ðức than :
- Muốn cứu dân mà té ra hại dân. Biết vậy thì tới đây làm chi !
Khổng Minh nói :
- Giang Lăng là nơi hiểm trở, ta hãy qua Giang Lăng đã .
Huyền Ðức nghe lời, tướng sĩ, bá tánh lại lục tục đi theo.
Còn Ngụy Diên sau đó bỏ sang Trường Sa ẩn nấp .
Huyền Ðức đưa bá tánh đi, ông già bà cả con nít chậm chạp, mỗi ngày được ít dặm đường, chư tướng có người lo :
- Tào Tháo thừa thế chiếm Phàn Thành nên quân nó đang hăng, đuổi thật gấp, xin Chúa Công lưu bá tánh lại mà mang quân tới Giang Lăng cho kịp .
Huyền Ðức nói :
- Bá tánh tự ý theo ta vì mến đức, nay lại chạy tháo thân, bỏ bá tánh lại cho mũi tên hòn đạn sao ?
Ta thề cùng chết với bá tánh .
Bá tánh nghe thấy rất đỗi cảm động rồi cứ như vậy mà dắt nhau chạy.
Khổng Minh bảo phải cấp báo cho Lưu Kỳ mang thuyền tới Giang Lăng.
Huyền Ðức liền sai Vân Trường, Tôn Càng đi cầu cứu, lại khiến Trương Phi đi đoạn hậu, còn gia quyến thì được Tử Long bảo vệ.
Vào Phàn Thành, Tào Tháo kêu Lưu Tôn đến yết kiến.
Vương Oai lén nói với Lưu Tôn nay nhân lúc Tào Tháo không đề phòng thì nên thỉnh hắn vào Tương Dương rồi phục binh mà giết.
Lưu Tôn định nghe theo thì Thái.Mạo nói :
- Vương Oai là đồ phản tặc, xúi công tử làm trái lòng Trời đó !
Rồi đó Thái Mạo và Trương Doãn sang ra mắt ngay Tào Tháo.
Tháo Phong cho Thái Mạo làm Trấn Nam, Hầu Ðô Ðốc, Trương Doãn làm Trợ Thuận Hầu.
Lại bảo Thái Mạo về nói với Lưu Tôn sẽ tâu Thiên Tử cho làm chúa ở Kinh Châu.
Tuân Du khẽ bảo Tào Tháo :
- Hai tướng đó là phường gian nịnh, phong chi tước lớn như vậy ?
Tháo chỉ cười không đáp. . .
Qua hôm sau, Thái phu nhơn và Lưu Tôn đem ấn tín đến nạp Tào Tháo.
Tháo vỗ về an ủi hai mẹ con, sau đó đóng quân bên ngoài thành Tương Dương, bá tánh nghe lời Thái
Mạo thắp hương mà đón rước Tào Tháo.
Sau đó Tháo được rướt trọng thể vào thành, đóng ở phủ chánh, phong Khoái Việt làm Thái Thú Giang Lăng, sau phong cho Lưu Tôn làm Thái Thú Thanh Châu và bảo phải đi ngay.
Hai mẹ con vội lãnh mạng ra đi.
Tào Tháo sau đó gọi Vu Cấm tới bảo phải dẫn quân kỵ đuổi theo giết cả hai mẹ con Lưu Tôn để trừ hậu họa.
Vu Cấm đi liền, gặp Thái phu nhơn và Lưu Tôn thì giết luôn, mang thủ cấp về nạp.
Vu Cấm được trọng thưởag.
Bình xong Tương Dương, Tuân Du thưa với Tào Tháo :
- Lưu Bị hiện ở Giang Lăng, nên trừ y ngay .
Lại có tin Lưu Bị dắt bá tánh đi chẳng được mau, Tào Tháo lập tức điểm năm ngàn binh kỵ đuổi theo.
Huyền Ðức khi đó chờ tin Vân Trường mãi, bèn bảo Khổng Minh :
- Lưu Kỳ trước thọ ân quân sư, nay quân sư đích thân đi chắc mới xong .
Khổng Minh lãnh mạng đi ngay.
Hôm đó, Huyền Ðức nhìn ra thấy bụi bay mù trời, gió thổi rất lớn.
Giảng Ung thưa :
- Ðây là điềm rất xấu, nội đêm nay, Chúa Công phải bỏ bá tánh mà chạy mới được .
Huyền Ðức mới nghe đã khóc, sau hỏi Giảng Ung :
- Ðây là đâu ?
Giảng Ung thưa :
- Ðây là Dương Dương, phía trước là núi Cảnh San .
Huyền Ðức truyền lên núi hạ trại.
Lúc đó gió lạnh căm căm, bá tánh kêu khóc, bỗng nửa đêm lại có quân reo vang lừng tứ phía. Rồi binh Tào kéo tới, Huyền Ðức được Trương Phi đưa chạy thoát ra khỏi vòng vây.
Tới sáng, nhìn lại còn có ngót trăm kỵ binh, còn thì Triệu Vân, Giảng Ung, Mê Phương, Mê Trước cùng trăm họ lạc mất hết.
Còn đang lo sợ thì Mê Phương, mặt còn bị cắm mũi tên, chạy tới kêu lớn :
- Triệu Vân đầu Tào rồi !
Huyền Ðức không tin.
Trương Phi nói :
- Ðể em qua lai xem sao . Nói rồi hầm hầm xách xà mâu dẫn vài quân kỵ đi ngay.
Mới tới cầu Trường Bản ngó xa xa đã thấy binh Tào đông như kiến, gươm giáo cờ xí như rừng.
Trương Phi vụt nghĩ ra kế hay, bèn lấy mấy cành cây cột vào đuôi ngựa, rồi đánh cho ngựa chạy đi chạy
lại bụi bay mù trời mù đất. Sau đó giao cho hai tên quân cỡi còn mình thì hoành thương đứng trên cầu mà chờ.
Còn Triệu Vân thì lạc mất Huyền Ðức, hai Phu nhơn cũng chẳng thấy đâu, thì nghĩ rằng :
- Chúa Công giao phó gia quyến cho ta, nay còn mặt mũi nào về . Nghĩ rồi xông xáo đi tìm, nơi nào cũng nghe trăm họ kêu khóc như ri, xác chết thì ngổn ngang nào dân nào lính.
Triệu Vân đang chạy thì thay Giảng Ung nằm trên mặt đất liền hỏi :
- Hai vị phu nhơn đâu ?
Giảng Ung đáp :
- Hai Phu nhơn bồng A Ðẩu chạy với một nhóm bá tánh. Tôi bị thương, lại mất ngựa nên phải nằm đây . Tử Long liền kiếm một con ngựa cho Giảng Ung, rồi bảo hai tên quân đưa Giảng Ung mà tìm đường chạy. Lại dặn Giảng Ung :
- Nếu gặp Chúa Công, xin thưa dùm là tôi đang tìm A Ðẩu và nhị vị phu nhơn. Nói rồi chạy về phía cầu Trường Bản.
Bỗng gặp một tên quân bộ hạ của Huyền Ðức thưa rằng Cam phu nhơn bỏ tóc xõa đang chạy về hướng Nam. Rồi lại một đoàn bá tánh chạy qua, Tử Long cũng hỏi thăm thì may thay có Cam Phu nhơn ở trong.
Tử Long lật đật xuống ngựa tới đỡ rồi nói :
- Ðể chủ mẫu bị nạn, thật là lỗi ở tôi .
Cam phu nhơn nói :
- Ta với Mê phu nhơn cùng chạy, thì quân Tào đánh tới, chị em thất lạc, chẳng rõ Mê phu nhơn có làm sao không ?
Còn đang hỏi han thì thấy một đạo binh ùa tới, có một tướng bị trói nhìn xem là Mê Trước, còn viên đại tướng đi đầu là Tào Nhơn.
Triệu Vân hét lên rồi giục ngựa ra đánh.
Tào Nhơn cũng hết sức đánh, nhưng không lại nên phải rút lui, Triệu Vân thừa thế cứu được Mê Trước . Triệu Vân liền mời Cam phu nhơn cùng Mê Trước về phía cầu thì thấy Trương Phi đang sừng sững đứng trên đó.
Trương Phi thét :
- Bớ Tử Long, sao dám phản anh ta !
Triệu Vân đáp :
- Tôi vừa tìm được một vị phu nhơn, sao lại nói là phản ?
Rồi Triệu Vân hỏi lại :
- Chúa Công đâu ?
Trương Phi đáp :
- Ở đàng kia, cũng chẳng xa lắm .
Triệu Vân liền bảo Mê Trước giữ gìn Cam phu nhơn, còn mình quay lại tìm Mê phu nhơn và A Ðẩu.
Ðang cấm đầu chạy tìm thì gặp tướng Tào là Hạ Hầu Ân, tùy tướng của Tào Tháo có mang cây gươm quí là Thanh Hồng kiếm.
Triệu Vân đánh liền, giết được Hạ Hầu Ân, đoạt báu kiếm rồi lại chạy.
Có người mách :
- Mê phu nhơn bị thương, bồng con ngồi ở bức tường phía trước .
Triệu Vân vội vã chạy lại quả nhiên thấy Mê phu nhơn đang ngồi bồng con mà khóc .
Triệu Vân lại gần quì thưa :
- Ðể chủ mẫu như vậy, thật là tội của Vân này .
Mê phu nhơn gạt nước mắt nói :
- Tôi bị thương nặng lắm, khó sống, xin tướng quân đoái tưởng tới phu quân tôi mà giúp cho mạng A Ðẩu được an toàn .
Triệu Vân mời phu nhơn ráng ngồi lên ngựa để mình chạy theo đỡ.
Phu nhơn gạt đi mà rằng :
- Tôi xin giao A Ðẩu cho tướng quân.
Triệu Vân vừa đỡ thì phu nhơn nhãy ngay xuống giếng mà thác.
Triệu Vân vừa khóc, vừa đẩy vách tường đổ xuống che lấp miệng giếng lại. Rồi cột A Ðẩu vào người rồi lên ngựa phóng đi, gặp tướng Tào là Yên Minh, Triệu Vân đâm chết rồi lại chạy.
Một đạo binh ở đâu xông ra, dẫn đầu là Trương Hấp.
Ðang đánh thì Trương Hấp bỏ chạy.
Triệu Vân rượt theo thì ầm một tiếng, cả người lẫn ngựa bị sa xuống hầm.
Bỗng dưới hầm có một đạo hào quang vụt lên, đưa Triệu Vân ra khỏi hầm .
Trương Hấp thất kinh nên không dám theo.
Triệu Vân lại gặp một đạo binh Tào khác, liền hươi thương mà đánh tới tấp, đánh tới dâu thì binh Tào chết dãn ra tới đó.
Triệu Vân thoát ra khỏi vòng vây.
Tào Tháo ở trên Cảnh San thấy vậy hỏi quân sĩ :
- Tướng giặc bên kia tên chi ?
Tào Hồng nghe vậy hỏi lớn :
- Này tướng của Lưu Bị tên chi đó ?
Triệu Vân nghe hỏi thì đáp :
- Ta là Thường Sơn Triệu Tử Long .
Tào Hồng nghe rồi trình Tào Tháo.
Tào Tháo khen :
- Thiệt là anh hùng hảo hán !
Lúc ấy thì Triệu Vân thoát ra được trùng vây, áo bào nhuộm đỏ máu.
Ði một quãng gặp hai tướng, kẻ cầm đại phủ, người hươi họa kích.
Ðó là Chung Tấn và Chung Thân.
Triệu Vân chẳng nói đánh ngay, giết được cả hai rồi chạy tới cầu.
Trương Phi nói :
- Chạy mau, để tôi giữ cầu cho .
Tính ra trận này, Triệu Vân chém năm mươi viên tướng lớn nhỏ của bên Tào.

HỒI 42.

Trương Dực Ðức Đại Náo Cầu Trường Bản
Lưu Dự Châu Thua Chạy Cửa Hán Tân




Lại nói Trung Tấn, Trung Thân chặn đường Triệu Vân. Vân hoa giáo đâm, Tấn giơ búa đở.
Hai ngựa giao nhau, chưa được ba hiệp, Tấn bị Vân đâm một nhát giáo ngã nhào, rồi Vân cướp đường chạy.
Trung Thân vác kích đuổi theo, sắp đến sau lưng, ngọn kích chỉ còn cách mnh Triệu Vân có vài tấc.
Vân quay đầu ngựa lại, thì hai người chạm vào nhau.
Vân tay trái lấy giáo gạt họa kích, tay phải rút gươm báu ra, chém một nhát, Thân đứt phăng nửa mũ và nữa mặt.
Trung Thân chết lăn xuống ngựa, quân lính chạy tan cả.
Triệu Vân thoát được, chạy về cầu Trường Bản; lại nghe thấy đàng sau có tiếng reo, thì là Văn Sính dẫn quân đuổi tới. Vân đến đầu cầu thì người ngựa đã mỏi mệt, vẫn thấy Trương Phi cưỡi ngựa đứng trên cầu, liền kêu to:
- Dực Ðức cứu ta với!
Phi nói:
- Tử Long cứ chạy cho mau, còn quân đuổi để mặc ta chống cự.
Vân tế ngựa qua cầu, đi được hơn hai mươi dặm, thì gặp Huyền Ðức cùng mọi người đương nghỉ dưới gốc cây.
Vân xuống ngựa thụp xuống đất khóc.
Huyền Ðức cũng khóc.
Vân thở hổn hển, nói:
- Tội Vân chết vạn lần cũng còn nhẹ. My phu nhân vì bị thương nặng, không chịu lên ngựa, nên gieo mình xuống giếng tự vẫn. Vân phải đạp đổ bức tường đất để lấp giếng đi. Bụng mang công tử, mình phá vòng vây, nhờ hồng phúc của chúa công, may mắn thoát nạn. Vừa nãy công tử còn oe oe ở trong bọc, bây giờ không thấy động đậy gì nữa, hay là thế nào rồi đây...
Vân vội cởi bọc ra xem, thì A Ðẩu vẫn ngủ say, Vân mừng rỡ nói:
- May quá, công tử không việc g!
Rồi hai tay nâng đưa cho Huyền Ðức.
Huyền Ðức đỡ lấy A Ðẩu, rồi ném phịch xuống đất, nói:
- Vì ngươi, suỵt nữa ta mất một viên đại tướng!
Triệu Vân vội vàng cúi xuống đất ôm lấy A Ðẩu, khóc lạy, nói:
- Vân dù gan óc lầy đất, cũng không đủ báo được!

Người sau có thơ rằng:
Hổ thiêng vùng vẫy trong quân Tháo,
Rồng nhỏ nằm trong bọc Tử Long
Trung ấy lấy gì yên ủi được,
Ném con thu lấy bụng anh hùng
Lại nói, Vân Sính đem quân đuổi theo Triệu Vân đến cầu Trường Bản, thì gặp Trương Phi, râu hùm vểnh ngược, hai mắt trợn trừng, tay cầm xà mâu, cượi ngựa đứng sững trên cầu.
Lại thấy sau rừng ở mé Ðông cầu bụi bay mù mịt, Sính tưởng có quân phục, dừng ngay ngựa lại, không dám tiến nữa. Một lát, Tào Nhân, Lý Ðiển, Hạ Hầu Ðôn, Hạ Hầu Uyên, Nhạc Tiến, Trương Kiên, Hứa Chử lũ lượt kéo đến.
Trương Phi vẫn cứ trợn mắt, cầm ngang ngọn mâu đứng sững trên cầu.
Tướng Tào thấy vậy, ai cũng sợ là mẹo Khổng Minh không dám tiến gần nữa và bày thành thế trận.
Các tướng Tào đứng dàn hàng chữ nhất ở bên Tây cầu, rồi sai người phi ngựa báo với Tào Tháo.
Tháo nghe tin cũng lật đật lên ngựa chạy đến.
Trương Phi trợn mắt tròn xoe trông thấy hậu quân có tán vóc vàng, mao, việt, tinh, kỳ: đoán biết là Tào Tháo hoài nghi nên đến xem, Phi bèn thét lên một tiếng cực to rằng:
- Ta là Trương Dực Ðức nước Yên đây! Ai dám cùng ta quyết một trận tử chiến nào?
Tiếng Phi to như tiếng sấm, quân Tào nghe thấy run cầm cập.
Tào Tháo vội sai cụp tàn tán xuống, ngoảnh lại bảo tả hữu:
- Bây giờ ta mới nhớ lời Vân Trường nói khi trước rằng Trương Dực Ðức ở trong đám quân trăm vạn, lấy đầu thượng tướng như thò tay vào túi lấy đồ vật. Nay gặp Dực Ðức, không nên khinh địch.
Nói chưa dứt lời, Trương Phi lại trợn mắt quát một tiếng nữa:
- Trương Dực Ðức người nước Yên đây! Ai dám cùng ta quyết một trận tử chiến nào?
Tào Tháo thấy Trương Phi kiêu dũng như thế, có ý muốn lui.
Trương Phi thấy sau trận Tào hơi rục rịch, lại vác mâu quát to:
- Ðánh cũng không đánh, lui cũng chẳng lui, là cớ làm sao?
Phi quát chưa dứt tiếng, Hạ Hầu Kiệt ở bên cạnh Tào Tháo khiếp sợ quá, đứt ruột và gan, ngã nhào xuống ngựa.
Tháo liền quay ngựa chạy.
Quân tướng Tháo thấy vậy cũng nhằm phía Tây chạy cả.
Thật là: ứa con nít miệng còn hơi sữa chịu làm sao được tiếng sấm sét; kẻ tiều phu ốm yếu sao chịu nổi tiếng gầm của hổ báo?
Lúc ấy, người vứt giáo, kẻ rớt mũ, không biết bao nhiêu mà kể.
Người như nước trào, ngựa như núi lở, quân lính giày xéo lên nhau.

Ðời sau có thơ rằng:
Trường Bản cầu này sát khí sinh,
Ngang mâu, chững ngựa, mắt long lanh.
Bên tai một tiếng vang như sấm,
Khiếp vía quân Tào vội rút nhanh.
Tào Tháo sợ oai Trương Phi, tế ngựa về Tây, mũ trâm rơi cả, đầu tóc rũ rượi.
Trương Liêu, Hứa Chử phải chạy lên giữ lấy giây cương.
Trương Liêu thấy Tào Tháo rụng rời, hết vía bèn nói rằng:
- Thừa Tướng đừng sợ, Trương Phi chỉ có một mình thôi! Giờ ta quay binh lại đánh, chắc bắt được Lưu Bị.
Tháo bấy giờ mới hoàn hồn, sai ngay Trương Liêu, Hứa Chử trở lại cầu Trường Bản xem ra sao.
Nói về Trương Phi thấy quân Tào xô nhau chạy cả, không dám đuổi theo, liền truyền cho hai mươi tên kỵ mã đương tế ngựa sau rừng, cởi những cành cây buộc ở đuôi ngựa ra, chặt phá cầu đi, rồi về ra mắt Huyền Ðức, thuật lại việc chặt cầu.
Huyền Ðức nói:
- Em ta dũng cảm thì dũng cảm thực, nhưng tiếc vì mưu mẹo kém.
Phi hỏi sao, Huyền Ðức nói:
- Tào Tháo khôn lắm, em chặt cầu đi, tất hắn sắp đem quân đuổi đến bây giờ.
Phi nói:
- Tôi quát mấy tiếng, đẩy lui hắn mấy dặm, đâu còn dám quay đầu lại?
Huyền Ðức nói:
- Giá em để nguyên cái cầu, thì hắn tưởng có quân mai phục tất không dám sang. Nay chặt cầu đi, hắn biết mnh ít quân sợ hãi, tất hắn đuổi theo. Mà quân hắn hàng trăm vạn, dẫu có qua sông Trường Giang, sông Hàn Thủy thì lấy người mà lấp cũng được, một cái cầu gãy có coi ra mùi gì?
Nói xong, lập tức dẫn cả bọn theo đường nhỏ đi tắt ra Hán Tân theo lối Miện Dương.
Trương Liêu, Hứa Chử đi dò xem tin tức cầu Trường Bản, về báo rằng:
- Trương Phi đã chặt cầu và đi rồi.
Tháo nói:
- Nếu hắn chặt cầu tức là có ỵ sợ rồi.
Bèn truyền ngay lệnh, sai một vạn quân dựng ba nhịp cầu nổi, đến đêm hôm ấy phải xong.
Lý Ðiển nói:
- Tôi sợ đó là mưu Gia Cát Lượng chăng, không nên khinh tiến.
Tháo nói:
- Trương Phi là một đứa dũng phu, có mưu mẹo gì mà sợ!
Bèn truyền lệnh hỏa tốc tiến quân.
Huyền Ðức đi gần đến Hán Tân, bỗng thấy phía sau bụi bay mù mịt, trống đánh vang trời, tiếng reo dậy đất, liền nói:
- Trước mặt có sông to ngăn trở, sau lưng có quân đuổi theo, làm thế nào bây giờ?
Vội vàng sai Triệu Vân chuẩn bị cự địch.
Tào Tháo truyền lệnh trong quân rằng:
- Nay Lưu Bị như cá trong chậu, như hổ trong cũi, nếu không bắt sống lúc này th khác nào thả cá xuống biển, đuổi hổ về rừng, các tướng nến cố sức!
Quân tướng nghe vậy, ai cũng ra sức đuổi riết.
Bỗng sau núi tiếng trống nổi lên, một đội quân mã kéo ra, gọi to lên rằng:
- Ta đợi đây đã lâu rồi!
Tướng đi đầu là Vân Trường, tay vác đao thanh long, cưỡi ngựa xích thố, sang Giang Hạ mượn được một vạn quân mã, về đến nửa đường dò biết được tin đánh nhau ở Ðương Dương, Trường Bản, nên từ đường ấy đánh lại.
Tào Tháo trông thấy Vân Trường, lập tức dừng ngựa, ngoảnh lại bảo các tướng rằng:
- Lại mắc mẹo Gia Cát Lượng rồi!
Liền cấp tốc truyền lệnh đại quân rút lui.
Vân Trường đuổi theo hơn mười dặm, rồi trở lại bảo vệ bọn Huyền Ðức đến Hán Tân.
Tới nơi, thấy bè đã trực sẳn rồi, Vân Trường mời Huyền Ðức, Cam phu nhân và A Ðẩu xuống ngồi yên ổn dưới thuyền.
Vân Trường hỏi rằng:
- Chị hai sao không có ở đây?
Huyền Ðức bèn thuật lại chuyện ở Ðương Dương. Vân Trường than rằng:
- Khi trước săn ở Hứa Ðiền, nếu theo ý tôi, bây giờ đâu có tai họa này!
Huyền Ðức nói:
- Ta biết vậy, nhưng lúc đó "ném chuột sợ vở đồ quý" đó thôi.
Còn đương trò chuyện, bỗng thấy trên bờ phía Nam trống trận thùng thùng, thuyền bè như kiến, thuận buồm xuôi gió đương vùn vụt kéo đến.
Huyền Ðức giật mình. Khi thuyền lại gần, thấy một tướng mặc bào trắng, giáp bạc, đứng trên mũi thuyền lên tiếng hỏi rằng:
- Thúc phụ lâu nay mạnh khỏe chứ? Cháu thật có tội to!
Trông ra thì là Lưu Kỳ.
Kỳ sang thuyền khóc lạy nói:
- Ðược tin thúc phụ bị khốn với Tào Tháo, nên cháu đem quân lại tiếp ứng.
Huyền Ðức mừng lắm. Hai bên hội quân làm một rồi phóng thuyền đi.
Ðương đi, bỗng lại thấy phía Tây Nam có một đội chiến thuyền xếp hàng chữ nhất theo gió lướt tới.
Lưu Kỳ giật mnh nói:
- Quân Giang Hạ cháu đã huy động hết đến đây rồi, nay lại có chiến thuyền đến chặn đường, nếu không là quân Tào Tháo tất là quân Giang Ðông thôi, làm thế nào bây giờ.
Huyền Ðức ra mũi thuyền đứng trông thì thấy một người khăn lượt, áo bào ngồi ở mũi thuyền, té ra là Khổng Minh, có Tôn Càn đứng sau lưng.
Huyền Ðức vội mời sang thuyền, hỏi sao lại đến đây.
Khổng Minh nói:
- Lượng đến Giang Hạ trước hết sai Vân Trường về Hán Tân để lên bộ tiếp ứng. Tôi cũng đoán Tào Tháo thế nào cũng đuổi theo, chúa công th không đi về Giang Lăng là gì, tất thế nào cũng tìm đường tắt về Hán Tân; nên tôi mời công tử đến trước để tiếp ứng, còn tôi thì ra Hạ Khẩu đem hết quân lại đây giúp đỡ .
Huyền Ðức mừng rỡ , hội quân làm một, rồi bàn kế phá Tào Tháo.
Khổng Minh nói:
Thành Hạ Khẩu hiểm trở, lại nhiều lương thảo có thể giữ được lâu. Xin chúa công hãy đến đóng đồn ở đó. Công tử về ngay Giang Hạ, thu xếp chiến thuyền, sắm sửa khí giới làm thế ỷ dóc, mới có thể chống cự được Tào Tháo. Nếu về cả Giang Hạ, thì cô thế lắm!
Lưu Kỳ nói:
- Quân sư dạy rất phải, nhưng tôi lại muốn mời thúc phụ hãy tạm đến Giang Hạ, thu xếp quân mã đâu đó đã, rồi sẽ về Hạ Khẩu cũng vừa.
Huyền Ðức nói:
- Cháu nói cũng phải!
Rồi sai ngay Vân Trường lĩnh năm ngàn quân đến giữ Hạ Khẩu; Huyền Ðức, Khổng Minh và Lưu Kỳ cùng sang Giang Hạ.
Hãy nói, Tào Tháo gặp Vân Trường chặn mất đường, nghi có quân phục, không dám đuổi theo; lại sợ đường thủy bị Huyền Ðức cướp mất Giang Lăng trước, nên cấp tốc kéo quân đến Giang Lăng.
Quan thị trung là Ðặng Nghĩa và quan biệt giá là Lưu Tiên đã biết hết việc Tương Dương rồi, liệu không địch nổi với Tào Tháo, bèn dẫn quân dân Kinh Châu ra hàng.
Tào Tháo vào thành yên dân xong, tha cho Hàn Tung bị giam và phong cho làm Ðại Hồng Lô.
Các quan viên đều được phong thưởng cả. Tào Tháo bàn với các tướng rằng:
- Nay Lưu Bị đã sang Giang Hạ, sợ hắn cấu kết với Ðông Ngô, thì càng khó trị, phải tìm kế trừ ngay đi mới được.
Tuân Du nói:
- Nay nên huy động đại quân để ra oai rồi sai người đưa hịch đến Giang Ðông, mời Tôn Quyền hội săn ở Giang Hạ, cùng bắt Lưu Bị, chia sẻ Kinh Châu và kết đồng minh vĩnh viễn với nhau.
Tôn Quyền tất sợ hãi lại hàng, thì việc của ta chắc thành công.
Tháo nghe kế ấy, lập tức ra hịch sai sứ sang Giang Ðông, một mặt điểm quân mã, quân bộ và quân thủy, cả thẩy tám mươi ba vạn, lại nói thăng lên những một trăm vạn quân: thủy, lục đều tiến, quân thuyền quân kỵ cùng đi, theo dọc bờ sông Trường Giang kéo đến: phía Tây nối liền với đất Kinh Giáp, phía Ðông tiếp giáp Kỳ Hoàng, doanh trại nối nhau dài hơn ba trăm dặm.
Nói về Giang Ðông, Tôn Quyền đương đóng quân ở quận Sài Tang, được tin đại quân Tào Tháo đến Tương Dương. Lưu Tôn đã ra hàng, mà quân Tào lại sớm khuya đi gấp đường đến lấy Giang Lăng.
Quyền bèn họp các mưu sĩ lại bàn kế phòng thủ.
Lỗ Túc nói:
- Kinh Châu tiếp giáp nước ta, giang sơn hiểm trở, nhân dân giàu có, nếu chiếm được đất ấy th đủ để xây nghiệp đế vương. Nay Lưu Biểu mới chết, Lưu Bị mới thua, tôi xin phụng mệnh sang Giang Hạ viếng tang, nhân tiện bảo Lưu Bị phủ dụ các tướng của Lưu Biểu, đồng tâm hiệp lực với ta để phá Tào Tháo, nếu Bị vui lòng nghe theo thì việc lớn phải xong.
Quyền đồng ý, lập tức sai Lỗ Túc đem lễ vật sang Giang Hạ viếng tang.
Lại nói Huyền Ðức đến Giang Hạ cùng với Khổng Minh và Lưu Kỳ bàn việc.
Khổng Minh nói:
- Tào Tháo thế to lắm, khó lòng địch nổi, không bằng ta sang nhờ Tôn Quyền ở Giang Ðông để làm ứng viện. Nam, Bắc hai bên giữ miếng với nhau, ta ở giữa kiếm lợi, có gì mà chẳng được.
- Giang Ðông lắm mưu thần giỏi, nhìn xa thấy rộng, sao họ chịu dung nạp ta!
Khổng Minh cười đáp rằng:
- Nay Tào Tháo dàn quân trăn vạn, chiếm cứ Giang Hán; tất nhiên Giang Ðông phải cho người lại đây dò xem hư thực thế nào? Nhược bằng có sứ đến, tôi xin mượn một cánh buồm thuận gió đến thẳng Giang Ðông, chỉ ba tấc lưỡi đủ làm cho hai quân Nam Bắc thôn tính lẫn nhau. Nếu quân Nam được, ta cùng đánh Tào Tháo, lấy đất Kinh Châu. Nếu quân Bắc được, ta thừa thế tính lấy Giang Nam cũng nên.
Huyền Ðức nói:
- Kế ấy rất hay, nhưng làm thế nào khiến cho Giang Ðông sai người đến đây được?
Vừa nói dứt lời, có tin báo rằng:
- Tôn Quyền ở Giang Ðông sai Lỗ Túc lại viếng tang, thuyền đã ghé bờ.
Khổng Minh cười, nói:
- Việc to chắc xong!
Rồi hỏi luôn Lưu Kỳ:
- Ngày trước Tôn Sách mất, Tương Dương có sai người sang viếng không?
Kỳ đáp:
- Giang Ðông với nhà tôi có tử thù, đâu có đi lại hiếu hỉ?
Khổng Minh nói:
- Thế th ì Lỗ Túc đến đây, không phải để viếng tang mà là để dò xét tình hình ta đó thôi.
Lại bảo với Huyền Ðức rằng:
- Hễ Lỗ Túc hỏi đến việc động tĩnh của Tào Tháo thì chúa công cứ một mực nói không biết. Hễ hỏi đến hai ba lần, thì bấy giờ chúa công bảo hắn hỏi Gia Cát Lượng.
Bàn định xong xuôi bèn sai người ra đón Lỗ Túc vào.
Túc vào viếng tang xong, Lưu Kỳ nhận đồ phúng rồi mời Túc đến gặp Huyền Ðức.
Huyền Ðức rước vào nhà trong uống rượu, Túc nói:
- Lâu nay, nghe thấy đại danh hoàng thúc, nhưng chưa có dịp nào được bái kiến, nay được gặp, thực là hân hạnh. Mới đây, Hoàng Thúc đánh nhau với Tào Tháo, tất biết rõ tình hình. Dám hỏi quân Tào ước được độ bao nhiêu?
Huyền Ðức đáp:
- Tôi binh mọn tướng ít, Tháo đến là chạy, còn biết gì đến tình hình bên ấy thế nào.
Túc nói:
- Tôi nghe Hoàng Thúc dùng mưu của Khổng Minh, hai phen đánh hỏa công làm cho Tào Tháo kinh hồn lạc phách, sao Hoàng Thúc lại bảo không biết?
Huyền Ðức nói:
- Họa chăng hỏi Khổng Minh thì mới biết được rõ.
Túc nói:
- Khổng Minh ở đâu, xin cho được gặp một chút.
Huyền Ðức sai mời Khổng Minh ra. Túc vái chào, rồi hỏi:
- Xưa nay vẫn mộ tài đức tiên sinh, chưa được bái kiến bao giờ. Nay may mắn được gặp, xin cho biết việc an nguy ngày nay.
Khổng Minh nói:
- Mưu gian của Tào Tháo, tôi đã biết cả, chỉ giận sức mình chưa đủ, nên còn tạm lánh đó thôi.
Lúc lại hỏi:
- Hoàng Thúc nay định ở đây hay đi đâu?
Khổng Minh đáp:
- Sứ quân tôi có quen thái thú Ngô Thần ở Thương Ngô, nay sắp sang đó để nhờ.
Túc nói:
- Ngô Thần lương khan binh ít, giữ mình còn chẳng nổi, cho ai nhờ được?
Khổng Minh nói:
- Chỗ ấy tôi cũng biết không ở lâu được, nay hãy nương tạm, rồi sẽ liệu kế khác.
Túc nói:
- Tôn tướng quân tôi hùng cứ sáu quận, binh giỏi lương nhiều, lại kính hiền trọng sĩ, anh hùng miền Giang Ðông nhiều người quy phục. Nay xin hiến ông một kế. Chi bằng tiên sinh sai người tâm phúc sang liên kết với Ðông Ngô để cùng mưu toan việc lớn.
Khổng Minh nói:
- Lưu sứ quân cùng với Tôn tướng quân xưa nay không được quen nhau, sợ uổng mất lời. Vả lại, không có ai là tâm phúc có thể sai đi được.
Túc nói:
- Lệnh huynh Gia Cát Cẩn hiện đương làm tham mưu ở Giang Ðông, đêm ngày mong được gặp tiên sinh. Tôi tuy không có tài, xin cùng tiên sinh vào ra mắt Tôn tướng quân để bàn việc lớn.
Huyền Ðức nói:
- Khổng Minh là thầy ta, rời ra một lúc không xong, đi thế nào được?
Túc cố nài ba bốn lần, Huyền Ðức cứ giả vờ không nghe.
Khổng Minh nói:
- Việc đã kíp rồi, tôi xin phụng mệnh đi một chuyến.
Huyền Ðức bấy giờ mới đồng ý.
Lỗ Túc đứng dậy từ biệt Huyền Ðức, Lưu Kỳ, rồi cùng với Khổng Minh lên thuyền đến quận Sài Tang.

Ấy là:

Chỉ bởi con thuyền Gia Cát chạy
Khiến cho tướng sĩ giặc Tào tan.

Chưa biết Khổng Minh đi chuyến này ra thế nào, xem đến hồi sau sẽ rõ.

HỒI 43.

Gia Cát Lượng Trổ Tài Hùng Biện
Lỗ Tử Kính Ra Sức Luận Bàn



Lỗ Túc từ biệt Huyền Ðức và Lưu Kỳ rồi dẫn Khổng Minh qua Sài Tang.
Khi xuống thuyền, hai người đàm đạo một hồi, Lỗ Túc liền dặn nhỏ Khổng Minh:
- Khi tiên sinh ra mắt Tôn tướng quân, xin chớ nói thiệt quân Tào Tháo có nhiều nhé!
Khổng Minh gật đầu nói:
- Tử Kính chớ lo, tôi sẽ có lời đối đáp.
Khi đến Sài Tang, Lỗ Túc liền mời Khổng Minh lên quán dịch tạm nghỉ, rồi vào trước ra mắt Tôn Quyền.
Lúc ấy Tôn Quyền đang nhóm hết các tướng để thương nghị, nghe Lỗ Túc về liền triệu vào hỏi:
- Tử Kính qua Giang Hạ thăm dò thế nào?
- Lỗ Túc nói:
- Tôi đã biết qua đại lược, xin để thủng thỉnh sẽ bẩm Chúa công nghe.
- Tôn Quyền lại trao hịch văn cho Lỗ Túc xem và nói:
- Tào Tháo mới sai sứ đem hịch văn này qua đây, bảo ta hiệp binh săn bắn nơi Giang Hạ để bắt Lưu Bị rồi chia đất Kinh, Tương ra mà chiếm cứ. Ý ta chưa quyết.
- Túc đỡ lấy tờ hịch, thấy đại khái như sau:
"Ta vâng mệnh Thiên tử đi đánh kẻ có tội. Cờ mao trỏ xuống miền Nam, Lưu Tông phải bỏ chạy, quân dân Kinh, Tương đều theo gió quy hàng. Nay ta thống xuất trăm vạn quân, ngàn viên thượng tướng, muốn cùng Tướng quân qua Giang Hạ hội binh cùng đánh Lưu Bị, chia đôi đất đai, kết hòa hiếu mãi mãi. Xin chớ nghi ngờ, kíp gởi hồi âm phúc đáp..."
- Túc xem xong rồi hỏi lại:
- Ý Chúa công thế nào?
- Tôn Quyền nói:
- Ý ta chưa quyết
- Trương Chiêu tiến lên nói:
- Tào Tháo xua binh trăm vạn, lại lấy danh nghĩa Thiên tử chinh phạt bốn phương. Ta chống cự thì danh không thuận. Vả lại Chúa công có thể cự với Tào Tháo được là nhờ có sông Trường Giang hiểm yếu. Nay Tào Tháo đã chiếm Kinh châu, thì cái hiểm của sông Trường giang Tháo đã chia mất của ta một nửa, vì thế ta chẳng nên đánh. Theo ngu ý không gì bằng hiệp binh với hắn để rồi chia đất. Ðó là kế vạn toàn...
- Các mưu sĩ đồng thanh nói:
- Lời Tử Bố nói rất phải.
Tôn Quyền cứ làm thinh trầm ngâm không nói.
Trương Chiêu lại nói tiếp:
- Chúa công chớ có nghi ngại, nếu hàng Tào Tháo thì Ðông Ngô được an, sáu quận đất Giang Nam cũng đều giữ được.
- Tôn Quyền cũng cứ ngồi trầm ngâm không đáp.
Sau đó, Tôn Quyền đứng dậy vào nhà trong.
Lỗ Túc bước theo.
Tôn Quyền hiểu ý liền quay lại hỏi Lỗ Túc:
- Ý của khanh như thế nào?
- Lỗ Túc nói:
- Lời mọi người vừa bàn đó, thực làm hỏng việc của Chúa công. Các người ấy hàng là phải, nhưng Chúa công thì không thể nào hàng được.
- Tôn Quyền hỏi:
- Vì cớ gì vậy?
- Lỗ Túc nghiêm trang đáp:
- Như bọn Túc này mà hàng Tháo, vẫn được làm quan, thế nào Tháo lại chẳng ban cho mỗi người một chức Châu, Quận hoặc tương đương. Nhưng Tướng quân mà hàng Tháo thì... ôi, còn biết về đâu? Ngôi chẳng qua đến phong Hầu. Xe bất quá được một cổ, ngựa bất quá được một con, quân hầu nhiều lắm được năm bảy tên. Như thế phỏng còn quay mặt hướng Nam mà xưng "Cô", xưng "Quả" được chăng? Lời mại người nói ra đều là vị kỷ. Ai cũng chỉ biết có thân họ, vợ con họ mà thôi... Thật không nên nghe! Tướng quân nên sớm lo kế lớn mới được.
- Tôn Quyền nghe xong than:
- Nghị luận của mọi người quả làm cho ta hết trông cậy. Tử Kính nói ra kế lớn, chính hợp lòng ta. Thật là Trời đem Tử Kính ban cho ta vậy. Ngặt binh Tào Tháo đã được binh của Viên Thiệu, lại mới thắng Kinh châu, ta e khó cự địch với hắn.
- Lỗ Túc thưa:
- Tôi đến Giang Hạ, có đưa được người em của Gia Cát Cẩn về đây. Chúa công nên mời vào hỏi xem, để biết rõ hư thực của quân Tào.
- Tôn Quyền nghe nói mừng rỡ hỏi:
- Ngọa Long tiên sinh có đây sao?
- Lỗ Túc đáp:
- Hiện còn ở nơi quán dịch.
- Tôn Quyền nói:
- Hôm nay trời đã tối, khoan ra mắt đã. Ngày mai họp hết các tướng văn võ rồi mới hắn vào để cho hắn thấy nhân vật ở đất Giang Ðông ta, sau đó sẽ lên công đường bàn việc.
- Lỗ Túc vâng mệnh lui ra.
Hôm sau Lỗ Túc đến quán dịch mời Khổng Minh rồi lại ân cần dặn nhỏ:
- Tiên sinh vào ra mắt Chúa tôi, xin chớ nói binh Tào nhiều mạnh nhé!
- Khổng Minh cười nói:
- Chừng đó tôi sẽ tùy cơ ứng biến.
- Khi Lỗ Túc đưa Khổng Minh đến trước trướng, đã thấy bọn Trương Chiêu, Cố Ung ngồi cùng một đám văn võ hơn hai mươi người, áo mão rực rỡ.
Khổng Minh liền ra mắt từng người, hỏi thăm tên họ xong, lại ngồi nơi khách vị.
- Bọn Trương Chiêu thấy Khổng Minh tướng mạo đoan trang, có một vẻ thầm lặng, biết ngay là người du thuyết, liền kiếm lời ghẹo trước:
- Tôi là bọn sĩ phu hèn mạt bên Ðông Ngô có nghe tiên sinh đã lâu, nằm ở trên cao là chốn Long Trung, thường sánh mình như Quản Trọng, Nhạc Nghị. Ðiều đó có quả vậy chăng?
- Khổng Minh mỉm cười đáp:
- Ðó chỉ là câu ví tầm thường hồi Lượng này còn nhỏ tuổi.
- Trương Chiêu lại nói:
- Mới đây tôi có nghe Lưu Dự Châu đi cầu tiên sinh ba phen nơi thảo lư, mới hân hạnh được tiên sinh ra giúp, coi như "cá gặp nước", những tưởng ra tay một chút là quét sạch đất Kinh châu. Nay Kinh châu phút chốc bỗng về tay Tào Tháo! Chẳng hiểu chủ kiến tiên sinh thế nào?
- Khổng Minh thầm nghĩ:
- Trương Chiêu là một tay mưu sĩ thứ nhất của Tôn Quyền, nếu trước chẳng phục được hắn thì làm sao nói cho Tôn Quyền nghe được.
- Liền đáp:
- Ta coi việc lấy đất Hán thượng như trở tay, ngặt vì Chúa ta là người nhân nghĩa, chẳng nỡ đoạt cơ nghiệp của người đồng tông, nên khước từ không chịu. Lưu Tông là đứa trẻ thơ, nghe lời xiểm nịnh lén đầu Tào Tháo, nên Tào Tháo mới lộng hành như vậy. Nay Chúa ta đóng binh nơi Giang Hạ còn nhiều kế hay, những kẻ tầm thường không sao hiểu được.
- Trương Chiêu lại nói:
- Nếu vậy, lời nói với việc làm không đi đôi với nhau. Tiên sinh thường ví như Quản Trọng với Nhạc Nghị. Quản Trọng làm Tướng quốc nước Tề, giúp Hoàn Công đánh dẹp thiên hạ dựng nên nghiệp bá. Còn Nhạc Nghị giúp nước Yên là một nước nhỏ yếu, mà hạ được Tề hơn bảy mươi thành. Hai người ấy mới thật là có chân tài tế thế. Chớ như tiên sinh cứ trong chốn thảo lư cười trăng ngạo gió, ôm gối ngâm thơ. Nay ra phò Lưu Dự Châu thì lúc chưa có tiên sinh vẫn còn tung hoành trong thiên hạ, chiếm cứ được thành trì. Nay được tiên sinh, người người trông cậy, những tưởng hùm đữ thêm cánh, ắt quét sạch binh Tào không có chỗ đất mà ở, ai cũng trông đợi tiên sinh sẽ quét sạch mây mù trên trời cao để thấy rõ ánh sáng của mặt trời, mặt trăng. Ngờ đâu, Lưu Dự Châu được tiên sinh rồi, binh Tào vừa kéo ra đã quăng thương bỏ giáp chạy dài, trên chẳng giúp được Lưu Biểu cho an dân thứ, dưới chẳng giúp được kẻ mồ côi giữ gìn cương thổ, lại bỏ Tân dã chạy qua Phàn Thành, thua nơi Tương Dương chạy qua Hạ Khẩu, không còn chỗ đất dung thân. Ấy là lúc Lưu Dự Châu đã được tiên sinh rồi sao lại không bằng lúc trước vậy? Quản Trạng, Nhạc Nghị có như thế sao? Lời tôi nói ngay xin tiên sinh chớ chấp.
- Khổng Minh nghe nói cười ngất đáp:
- Chim bằng bay muôn dặm, bầy chim sẻ há hiểu được cái chí hay sao? Việc lớn gặp nguy nan cũng ví như người đau bệnh nặng, trước phải dùng nước cháo loãng cho ăn, rồi hòa thuốc cho uống. Ðợi chừng phủ tạng điều hòa, cơ thể tạm yên mới dám dùng cá thịt tẩm bổ, lấy thuốc mạnh cho uống, thì căn bệnh mới dứt. Nếu chẳng chờ mạnh, cứ đổ thuốc mạnh vào thì e khó sống. Chúa tôi là Lưu Dự Châu lúc bại binh nơi Nhữ Nam qua Lưu Biểu, binh không đầy một ngàn, tướng chỉ có Quan, Trương, Triệu mà thôi, ấy rõ là bệnh đang lúc ngặt nghèo đó. Thành Tân dã là chỗ rừng núi hẹp hòi, nhân dân rất ít, lương thực không đủ, Lưu Dự Châu bất quá là tạm dung thân, há đi giữ chỗ ấy làm gì? Trong lúc binh giáp không đủ, lương thực không có, thành quách không bền mà đốt được binh giặc nơi Bác Vọng, dùng nước nhận chìm quân địch nơi Bạch Hà, làm cho bọn Hạ Hầu Ðôn và Tào Nhân tan hồn vỡ mật. Xét như Quản Trọng và Nhạc Nghị dụng binh cũng không được như vậy. Ðến như Lưu Tông đầu Tào Tháo, Lưu Dự Châu cũng chẳng hay, lại cũng chẳng nỡ nhân lúc loạn mà đoạt cơ nghiệp của đồng tông, ấy là người đại nhân đại nghĩa đó. Lại lúc kéo binh đi nơi Tương dương cũng vì quyến luyến bá tánh chẳng nỡ bỏ, nên ngày đi chỉ mười dặm, để bảo vệ bá tánh ấy cũng là việc đại nghĩa đó. Ít không địch nổi nhiều, thua được, được thua cũng là chuyện thường. Như xưa kia, đức Cao Hoàng thua luôn Hạng Vũ bao nhiêu trận, mà sau nơi Cai Hạ đánh một trận nên công ấy chẳng phải là mưu hay của Hàn Tín hay sao? Mà Hàn Tín phò Cao Tổ đã lâu, nào đã mấy khi thủ thẳng? Thế mới biết những kẻ chủ mưu đều xét đến quốc gia đại kế chớ chẳng phải nhìn vào một chút việc nhỏ để tự đắc khinh người. Khi yên bình ngồi bàn to luận lớn thì không ai bì kịp, khi lâm cơn ứng biến th ì trăm điều không có một điều hay, ấy mới bị người ta cười chê.
- Khổng Minh nói luôn một thôi như thế, khiến cho Trương Chiêu tái mặt không có một lời đáp lại.
Cũng trong đám ấy có một người ứng tiếng nói:
- Tào Tháo đóng binh trăm vạn, chiến tướng ngàn viên, muốn đến nuốt đất Giang Hạ, ông thấy thế nào?
- Khổng Minh xem lại người ấy là Ngu Phiên, liền đáp:
- Tào Tháo thu được những quân ong bầy kiến của Viên Thiệu, cướp được những binh ô hợp của Lưu Biểu, thì dẫu có mấy trăm vạn cũng không đáng sợ.
- Ngu Phiên cười lạt nói:
- Binh bại nơi Tương Dương, thế cùng nơi Hạ Khẩu, nay phải khúm núm đi cầu người ta mà còn nói là không sợ, thật là lời khoe khoang và khinh người đó.
- Khổng Minh nói:
- Lưu Dự Châu với vài ngàn quân nhân nghĩa địch sao lại trăm vạn quân bạo tàn? Nay phải lui về giữ Hạ Khẩu là để đợi thời cơ. Chớ như Giang Ðông binh hùng tướng mạnh lại thêm có sông Trường Giang hiểm trở mà họ còn khuyên chúa họ đầu giặc, không nghĩ đến việc thiên hạ chê cười, ấy mới là đáng chán! Cứ xem thế thì quả Lưu Dự Châu không sợ binh Tào vậy.
- Ngu Phiên đối lại không được. Trong đám ấy lại có người lên tiếng hỏi:
- Tiên sinh muốn bắt chước Tô Tần, Trương Nghi, đem ba tấc lưỡi sang du thuyết Ðông Ngô sao?
- Mọi người nhìn lại, thì ra Bộ Chất (tên tự là Tử Sơn). Khổng Minh mỉm cười:
- Tử Sơn chỉ coi Tô Tần, Trương Nghi đều là biện sĩ, mà không biết Tô, Trương chính là những người hào kiệt, hết lòng vì xã tắc: Tô Tần đeo Tướng ấn sáu nước, Trương Nghi hai phen phò chúa nên nghiệp lớn. Hai người như thế không thể đem sánh với hạng sợ mạnh hiếp yếu, trốn đao tránh gươm như vậy đâu? Các ông mới nghe Tào Tháo bày lời dối trá đã sợ xin đầu. Vậy mà dám cười Tô Tần và Trương Nghi sao?
- Bộ Chất làm thinh. Bỗng có một người ứng tiếng hỏi nữa:
- Tiên sinh cho Tào Tháo là người thế nào?
- Khổng Minh quay lại thấy Tiết Tổng, liền đáp:
- Tào Tháo là đứa giặc của nhà Hán, còn phải hỏi gì nữa?
- Tiết Tổng nói:
- Lời nói đó sai rồi. Nhà Hán truyền xuống tới nay đã hơn bốn trăm năm, số trời đã gần hết, nay Tào công đã có trong tay hai phần ba thiên hạ. Lưu Dự Châu chẳng biết thời trời, ý muốn cường tranh, cũng như lấy trứng chại đá, lẽ nào chẳng bại?
- Khổng Minh vùng nói lớn:
- Tiết Kính Văn sao lại nói lời không cha, không chúa như vậy? Phàm làm người đứng trên trời đất, phải lấy trung hiếu làm gốc lập thân. Ông đã làm tôi nhà Hán, thấy có kẻ trái đạo thần tử như thế, thì phải thề với lòng, tìm kế tru diệt nó đi, mới là đúng đạo làm tôi chứ? Như Tào Tháo, tổ tông đời đời ăn lộc Hán, mà chẳng lo báo đền lại mưu đồ soán nghịch, thiên hạ đều oán hận, ông lại cho là thiên số. Thật rõ ràng là người không chúa không cha, xin đừng nói nữa.
- Tiết Tổng thẹn đỏ mặt, ngồi câm miệng hến.
- Chợt có người cất tiếng vặn hỏi:
- Tào Tháo tuy hiếp Thiên tử, sai khiến chư hầu, nhưng cũng là dòng dõi của Tướng quốc Tào Tham. Còn Lưu Dự Châu tự xưng là dòng dõi Trung Sơn Tĩnh Vương mà chẳng có gì làm bằng cứ! Hiện mắt trông thấy, chỉ là một kẻ dệt chiếu, đóng giày thì có đủ chi mà tranh với Tào Tháo?
- Khổng Minh xem lại, người ấy là Lục Tích, liền cười ha hả:
- Ông có phải là Lục Lang ăn cắp quít của Viên Thuật lúc nọ đó không? (1). Xin ngồi lại để tôi nói một lời. Tào Tháo là dòng dõi của Tào Tung, thế thì đời đời phải làm tôi nhà Hán. Nay nó lại chuyên quyền, rõ ràng là không chúa không cha, chẳng những trái với triều đình mà cả với dòng họ nữa. Như vậy Tào Tháo chẳng những là tôi loàn của nhà Hán, mà còn là con giặc của họ Tào nữa. Còn Lưu Dự Châu đường đường thuộc dòng vương thất, chính Ðức Ðương Kim Hoàng Ðế, tra vào Hoàng tộc thế phổ mà gọi là Hoàng thúc, ban cho danh tước rành rành, sao ông lại bảo là không căn cứ? Vả lại, Ðức Cao Tổ cũng xuất thân là một viên Ðình trưởng, sau lại được thiên hạ, tưởng cái việc dệt chiếu, đóng giày không phải là hèn mạt vậy. Cái kiến thức của ông thật là tuồng trẻ con, không đáng đàm luận với bậc cao sĩ.
- Lục Tích nghẹn họng không nói được nữa. Kế có một người đứng dậy nói:
- Những lời Khổng Minh vừa nói ra, chẳng qua là cưỡng từ đoạn lý, chớ không phải là lời luận chánh yếu. Nhưng thôi, hà tất phải cãi vã làm gì. Ðể tôi hỏi Khổng Minh một câu: chẳng hay tiên sinh bình nhật chuyên nghiên cứu kinh điển gì?
- Khổng Minh xem ra là Nghiêm Tuấn liền đáp:
- Phàm nói ra mà tìm từ bài, lựa từ câu, ấy là học trò dốt, nào phải người giúp nước. Còn như ông Y Doãn cày ruộng nơi đất Sằn, ông Tử Nha câu cá nơi sông Vị, với những ông Trương Lương, Trần Bình, Cảnh Cam, Hạng Vũ đều là những người biết tế thế an bang, tùy cơ ứng biến, vậy ai biết họ đã dùng kinh điển gì? Hay là bắt chước bọn thư sinh mặt trắng, mới biết đua đòi việc bút nghiên đã khua môi uốn lưỡi, múa văn giỡn mực, vậy đâu phải là người tài.
- Nghiêm Tuấn xấu hổ làm thinh. Lại có người nói:
- Ông ưa lý luận theo thời sự mà thôi, chưa chắc là người có học cao, e bị học trò nhỏ cười.
- Khổng Minh biết người ấy là Trình Bỉnh (tự là Ðức Khu), vốn người xứ Nhữ Nam, nên nói:
- Trong Nho giáo cũng có chia ra hai hạng: quân tử nho và tiểu nhân nho. Quân tử nho là kẻ biết phò vua, giúp nước, thương dân, ưa chánh ghét tà, lo cho ngày nay mà còn phải để danh thơm cho hậu thế. Còn tiểu nhân nho là kẻ lo giàu lo nghèo, lúc xuân xanh ưa làm thơ, khi già cố xem cho hết sách viết ra để tỏ mình là người lưu loát, chớ trong lòng không được một kế. Như Dương Hùng là người có danh trong làng văn, lại hạ mình thờ Vương Mãng chẳng khỏi có ngày phải gieo đầu từ lầu cao xuống đất mà chết, đó gọi là tiểu nhân nho. Thử hỏi: dù đi ít bước làm được bài thơ, hay là một ngày làm được muôn bài cũng chẳng ít lợi g ì?
- Trình Bỉnh nghẹn lời, đối lại không được.
- Ai nấy thấy Khổng Minh đối đáp như nước chảy, mọi người đều thất sắc.
- Lúc ấy có Trương Ôn và Lạc Thống còn muốn hỏi nữa, bỗng từ ngoài có một võ tướng chạy vào, nói lớn như quát lên:
- Khổng Minh là bậc kỳ tài trong thiên hạ, các ông lại dùng miệng lưỡi vấn nạn như vậy sao gọi là giữ lễ. Nay đại binh của Tào Tháo đã đến, các ông không lo kế chống ngăn, cứ ngồi đấu khẩu với nhau như vậy ích gì?
Mọi người xem lại, mới biết người ấy là Hoàng Cái (tự là Công Phúc), vốn quê ở Linh Lăng, hiện đang làm chức Lương Quan tại Ðông Ngô.
- Trách bọn mưu sĩ xong, Hoàng Cái bảo Khổng Minh:
- Tôi thiết nghĩ: "Nhiều lời mà không có ích lợi chẳng bằng làm thinh không nói". Sao ông không lấy lời kim thạch luận bàn với Chúa tôi, lại biện bạch làm chi với mấy người ấy?
- Khổng Minh nói:
- Mấy người ấy không biết thời vụ, cứ theo vấn nạn, tôi không thể không đáp.
- Sau đó, Hoàng Cái và Lỗ Túc dắt Khổng Minh vào trong, bỗng gặp Gia Cát Cẩn.
Khổng Minh vừa thi lễ, Gia Cát Cẩn đã hỏi:
- Hiền đệ đã qua đến Giang Ðông, sao không đến thăm anh vậy?
- Khổng Minh nói:
- Em đã phò Lưu Dự Châu rồi, phải lo việc công trước, rồi sau mới đến việc tư. Nay mới đến đây, việc công chưa xong, chẳng dám nghĩ đến việc tư, xin anh miễn chấp.
- Gia Cát Cẩn nói:
- Nếu vậy, hiền đệ ra mắt Ngô Hầu, việc xong rồi đến nhà chuyện vãn cùng anh.
- Cẩn dặn rồi liền đi ra ngoài.
- Lỗ Túc lại dặn Khổng Minh:
- Những điều tôi dặn dò, mong tiên sinh chớ quên.
- Khổng Minh cũng gật đầu. Vào đến nơi, Tôn Quyền bước ra nghinh tiếp rất ân cần cung kính, lại mời Khổng Minh lên ngồi trên, còn các quan đứng hai bên hầu.
Lỗ Túc cũng đứng một bên Khổng Minh nghe luận đàm câu chuyện.
- Khổng Minh liếc nhìn sắc diện Tôn Quyền, mắt xanh râu đỏ, tướng mạo đường đường, nghĩ thầm:
- Người này phải lấy lời lẽ nói khích chớ không thể nói khéo được!
Tả hữu dâng trà nước xong, Tôn Quyền nói với Khổng Minh:
- Thường nghe Tử Kính khen tài túc hạ, nên cô muốn gặp mặt song chưa có kịp, nay được gặp ở đây, thật là điều may mắn.
- Khổng Minh nói:
- Lượng là người trí mọn, tài hèn, có đủ chi mà Tướng quân dạy thế.
- Tôn Quyền nói:
- Túc hạ giúp Lưu Dự Châu đánh với Tào Tháo nơi Tân Dã, chẳng biết binh tướng của Tào Tháo hư thực như thế nào?
- Khổng Minh đáp:
- Lưu Dự Châu binh ít tướng thiếu, vả lại Tân Dã thành nhỏ, không lương thì làm sao chống cự cho lại.
- Tôn Quyền hỏi:
- Binh Tào cộng hết ước được bao nhiêu?
- Khổng Minh đáp:
- Binh bộ, binh kỵ, và binh thủy ước chừng độ hơn trăm vạn.
- Tôn Quyền nói:
- Có phải là dối chăng?
- Khổng Minh đáp:
- Không phải tôi dối đâu. Tào Tháo từ lúc ở Duyện châu đã có sẳn quân Thanh châu hơn hai mươi vạn, khi đánh được Viên Thiệu rồi lại được thêm năm, sáu mươi vạn. Còn thêm binh mới mộ ở Trung nguyên được ba, bốn mươi vạn. Nay lại được binh Kinh châu hai, ba mươi vạn nữa. Cứ thế mà tính thì ít ra Tháo có trên 150 vạn binh. Tôi nói như vậy là nói ít đi, vì sợ làm cho tướng sĩ Giang Ðông nản lòng đó thôi.
- Lỗ Túc thấy Khổng Minh nói như vậy thất kinh, liền đứng một bên nháy nhó.
Khổng Minh giả vờ không thấy.
- Tôn Quyền lại hỏi nữa:
- Bộ hạ, chiến tướng của Tào Tháo được bao nhiêu?
- Khổng Minh nói:
- Những kẻ sĩ túc trí đa mưu với chiến tướng quen xung trận ước chừng trên vài ngàn người.
- Tôn Quyền lại hỏi:
- Nay Tào Tháo lấy được Kinh châu rồi, liệu còn mưu tính gì xa nữa không?
- Khổng Minh nói:
- Nay hắn đóng trại dài theo mé sông, sắm sửa chiến thuyền, nếu chẳng muốn lấy Giang Ðông thì đi lấy xứ nào?
- Tôn Quyền lại hỏi:
- Nếu hắn có ỵ tóm thâu Giang Ðông thì phải đánh hay không đánh, xin túc hạ quyết định giùm cho ta.
- Khổng Minh nói:
- Lượng có một lời muốn nói, nhưng sợ Tướng quân không chịu nghe mà thôi...
- Tôn Quyền nói:
- Xin cứ cho nghe lời cao kiến?
- Khổng Minh nói:
- Trước đây, thiên hạ đại loạn, lệnh tôn lấy nơi Giang Ðông, còn Lưu Dự Châu tụ chúng nơi Hán Nam để tranh thiên hạ với Tào Tháo. Nay Tào Tháo đã trừ được đại nạn, đâu đó đã bình. Mới đây lại lấy được Kinh châu oai danh rúng động, dầu ai có chí anh hùng đi nữa cũng không có đất dụng võ, nên Lưu Dự Châu mới lánh ra Hạ Khẩu. Vậy còn một Tướng quân, xin hãy nên xét lại lực lượng của mình. Nếu dùng được binh Ngô-Việt chống nhau với Trung quốc, thì phải tuyệt giao ngay. Bằng liệu thế không kham thì thôi cứ nghe theo lời các mưu sĩ mà bỏ giáp, bỏ thương quay mặt về hướng Bắc, đầu hàng phứt đi cho rồi.
- Tôn Quyền lúng túng chưa biết đáp ra sao, Khổng Minh lại nói tiếp:
- Tướng quân bề ngoài giỏi tiếng phục tùng, nhưng bên trong còn nghi kỵ, toan tính nước đôi. Việc đã cấp bách mà không dứt khoát, thì họa đến không biết ngày nào đó.
- Tôn Quyền thấy Khổng Minh biết được ý mình, thất kinh nói:
- Nếu như túc hạ nói thì sao Lưu Dự Châu không hàng Tào đi cho rồi, còn chống cự lại làm chi?
- Khổng Minh nói:
- Xưa Ðiển Hoành là một tay tráng sĩ nước Tề, vậy mà còn giữ nghĩa chẳng chịu nhục thay, huống chi nay Lưu Dự Châu là dòng vương thất, tiếng anh hùng lừng lẫy trên đời, hiền sĩ xa gần đều trông ngóng, dẫu việc không thành cũng là tại số trời, đâu bao giờ chịu nhục đầu hàng đứa giặc.
- Tôn Quyền nghe Khổng Minh nói lời ấy, bất giác sa sầm nét mặt, vùng đứng dậy bỏ đi vào. Các quan đều mỉm cười, bỏ ra về hết.
- Lỗ Túc trách Khổng Minh:
- Tiên sinh sao lại nói như vậy, may là Chúa tôi có đức khoan hồng độ lượng, không quở trách ngay trước mặt. Lời tiên sinh nói đó thiệt là khinh bạc Chúa tôi.
- Khổng Minh liền ngước mặt lên cười nói:
- Sao mà độ lượng hẹp hòi quá vậy? Tôi có kế phá Tào, tại người chẳng hỏi nên tôi không nói.
- Lỗ Túc nói:
- Nếu tiên sinh có kế hay, tôi phải vào thỉnh Chúa công ra đây đàm đạo mới xong.
- Khổng Minh nói:
- Ta coi trăm vạn quân Tào không khác gì đàn kiến. Ta chỉ ra tay một cái là chúng tan như cám!
- Lỗ Túc nghe nói thế, lập tức vào hậu đường xin bẩm Tôn Quyền.
Bấy giờ Tôn Quyền còn đang tức giận chưa nguôi, thấy Lỗ Túc đi vào liền bảo:
- Gia Cát Lượng thật bậy! Y coi thường ta quá lắm!
- Lỗ Túc nói:
- Tôi cũng trách Lượng như thế, thì y lại cười Chúa công hẹp lượng dung người, chứ kế phá Tào y vẫn có sẳn, nhưng không chịu khinh xuất mà nói ra đấy thôi. Sao Chúa công không ngỏ lời mà hỏi?
- Tôn Quyền nghe nói, hết cả giận, vui mừng lên ngay:
- Thì ra Khổng Minh vốn có kế hay, nên mới nói khích ta như thế. Vì ta nông nổi chốt lát hiểu lầm, suỵt nữa hỏng mất việc lớn.
Rồi lập tức cùng Lỗ Túc trở ra mời Khổng Minh ngồi lại đàm nghị.
- Tôn Quyền tạ lỗi rằng:
- Vừa rồi lỡ mạo phạm uy nghiêm, xin tiên sinh thứ lỗi!
- Khổng Minh nói:
- Lượng nói năng thất thố xin Tướng quân thứ cho.
- Tôn Quyền mời Khổng Minh trở vào hậu đường bày tiệc rượu thết đãi. Uống được vài tuần, Tôn Quyền liền hỏi:
- Tào Tháo bình sinh chỉ sợ có Lữ Bố, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Biểu, Lưu Dự châu với cô mà thôi. Nay mấy tay hùng lược kia đã bị diệt, chỉ còn lại Dự châu và Cô Gia. Cô Gia há lại đi hàng nó hay sao? Ý Cô Gia đã quyết, nếu chẳng có Lưu Dự Châu, thì ai mà cự nổi Tào Tháo. Ngặt vì Lưu Dự Châu mới bị thua đây, chẳng hay còn đủ sức lo nạn nầy không?
- Khổng Minh nói:
- Lưu Dự Châu tuy mới thua trận thật, nhưng Quan Vân Trường còn đang xuất lãnh hơn hai muôn binh hùng, Lưu Kỳ còn đang thống lãnh chiến thuyền ở Giang Hạ không kém một vạn người. Binh Tào tuy đông, nhưng ở xa mới đến đã quá mệt mỏi. Như mới đây, vì cố đuổi theo Lưu Dự Châu mà quân khinh kỵ một ngày một đêm phải chạy tới ba trăm dặm. Như thế, dù quân tinh tráng tới đâu cũng phải suy yếu, khác nào cây cung cứng bị giương quá sức đã oằn, đem bắn bức lụa căn cũng khó thủng. Vả lại quân miền Bắc lâu nay chuyên về đường bộ, không thiện nghệ đánh đường thủy thì cũng không đáng lo. Còn quân dân Kinh châu theo Tháo, chẳng qua vì bức bách chẳng phải thực tâm đâu. Nay nếu Tướng quân thật quyết tình đồng tâm hiệp lực với Lưu Dự Châu, ắt phá binh Tào như chơi. Khi binh Tào Tháo lui rồi. Ðông Ngô với Kinh châu chẳng những trở thành thế mạnh, lại tạo thành cái hình "Thiên hạ chia ba chân vạc"! Cái cơ thành bại chính ở lúc này. Chỉ còn đợi Tướng quân quyết định.
- Tôn Quyền mừng rỡ nói:
- Lời tiên sinh nói đó như vạch mở chông gai, ý ta đã quyết chẳng còn nghi ngờ. Ngay ngày hôm nay phải bàn việc khởi binh, chung sức diệt Tào Tháo.
- Nói rồi sai Lỗ Túc đem ý ấy truyền dụ cho khắp văn quan võ tướng hay, và đưa Khổng Minh về quán dịch nghỉ ngơi.
- Trương Chiêu nghe Tôn Quyền muốn đem binh đi đánh Tào Tháo, bàn với các mưu sĩ rằng:
- Chúa công đã trúng kế Gia Cát Lượng rồi!
- Liền dắt nhau đến ra mắt Tôn Quyền nói:
- Chúng tôi nghe Chúa công sắp hưng binh giao chiến với Tào Tháo, nên xin có mấy lời bẩm bạch: Chúa công sánh với Viên Thiệu thế nào? Viên Thiệu binh hùng tướng mạnh, thanh thế vang lừng, còn thua thay, huống chi Tào Tháo nay đem cả trăm vạn quân đánh miền Nam. Chúng ta khinh địch sao được? Nếu nghe lời Gia Cát Lượng mà hất tấp dùng binh, chẳng khác nào lấy bổi khô chữa lửa vậy!
- Tôn Quyền thấy các mưu sĩ can ngăn, chẳng nói gì. Cố Ung cũng nói:
- Lưu Bị bị Tào Tháo đánh bại, nên muốn mượn binh lực Giang Ðông ta để chống đ ỡ đấy. Chúa công lẽ nào để cho người ta lợi dụng như thế? Xin nghe lời Tử Bố là hơn.
- Tôn Quyền vẫn trầm ngâm không nói, ngần ngừ chưa quyết ra sao?
- Bạn Trương Chiêu ra khỏi, Lỗ Túc lại vào ra mắt Tôn Quyền và nói:
- Vừa rồi bọn Tử Bố lại can Chúa công đừng động binh, cố ý khuyên hàng như thế, thật là bọn bề tôi chỉ lo giữ thân xác bảo toàn vợ con, mưu kế vị kỷ đã rành rành, xin Chúa công chớ nghe họ.
- Tôn Quyền vẫn đăm đăm suy nghĩ. Lỗ Túc lại giục:
- Nếu Chúa công còn dùng dằng, ắt hư việc lớn.
Tôn Quyền nói:
- Thôi khanh hãy tạm lui ra, để ta suy tính thật kỹ càng đã.
- Lỗ Túc lui ra. Bấy giờ các quan đang tụ họp bàn tán. Các v õ tướng có những người muốn chiến, còn bọn quan văn đều muốn hàng, thành ra tranh luận ồn ào chẳng đi đến đâu cả.
- Tôn Quyền trở vào cung, nghĩ ngợi nhiều quá, ngồi đứng chẳng an, ăn ngủ không được, phờ phạc cả người mà vẫn chưa biết quyết định ra sao?
- Ngô Quốc Thái thấy vậy liền hỏi:
- Con có việc chi, coi bộ lo lắng quá vậy?
- Tôn Quyền nói:
- Nay Tào Tháo đồn binh nơi Giang Hán, có ỵ dòm ngó Giang Nam, con hỏi các quan văn võ thì kẻ khuyên hàng, người khuyên đánh, ý kiến không đồng.
- Ngô Quốc Thái hỏi:
- Vậy ý con thế nào?
- Tôn Quyền thưa:
- Ý con chưa quyết. Ðánh thì sợ binh ít đánh không lại, mà hàng thì lại e Tào Tháo chẳng dung. Vì thế còn do dự chưa quyết...
- Ngô Quốc Thái nói:
- Mấy lời dặn dò của anh con khi lâm chung, con quên rồi sao?
- Tôn Quyền nghe nhắc như rượu say mới tỉnh, như thức giấc sau cơn mơ.
- Ðó chính là:

Nhớ lời Quốc mẫu khi lâm biệt
Cho được Chu lang lập chiến công

Chú thích:

Hồi ấy, Viên Thuật ở Hoài Nam mở riêng một tiệc dành cho trẻ con các gia đình có tiếng, đặt tên là tiệc Tiểu Diên.
Lục Tích đến dự, vì ăn cắp mấy quả quít đem về cho mẹ, mà được ghi tên vào cuốn "Nhị thập tứ hiếu".

HỒI 44.

Khổng Minh Dùng Trí Khích Châu Du
Tôn Quyền Quyết Chí Đánh Tào Tháo



Nhắc lại Ngô Quốc Thái thấy Tôn Quyền lo nghĩ phân vân, thì bảo rằng:
- Khi mẹ con sắp mất có dặn rằng lúc Bá Phù lâm chung đã trối trăn: "Việc trong không quyết thì hỏi Tử Bố, việc ngoài phân vân thì hỏi Công Cẩn." Sao nay con không gọi Công Cẩn về mà hỏi?
Tôn Quyền nghe Ngô Quốc thái nói xong, mừng rỡ tươi tỉnh ngay, liền nói:
- Con vì bận trí nên đã quên lời di chúc, nếu chẳng có mẹ nhắc lại, con đã làm sai rồi.
Tôn Quyền lập tức viết thư đến Ba dương hồ mời Châu Du về thương nghị.
Châu Du ngày ấy đang ở tại Ba Dương Hồ tập luyện thủy binh, bỗng nghe có tin đại quân Tào Tháo đã đến Hán Thượng, Du bèn vội vã lên đường đi suốt đêm về Sài Tang để bàn việc quân cơ.
Thành ra sứ giả chưa kịp đi triệu thì Du đã về đến nơi.
Lỗ Túc vốn là bạn thân thiết với Du, nghe tin Du về nên lật đật tìm đến gặp trước, và đem đầu đuôi mọi việc thuật lại một lượt cho Du nghe.
Du nói:
- Tử Kính chớ lo, tôi đã có chủ trương rồi. Bây giờ việc cần kíp là mời ngay Gia Cát Lượng tới tương kiến.
Lỗ Túc lập tức lên ngựa đi mời.
Châu Du vừa nghỉ ngơi được chốc lát thì có tin báo:
- Trương Chiêu, Cố Ung, Trương Hoành, Bộ Chất bốn người đến thăm.
Du đón vào nhà mời ngồi. Thăm hỏi hàn huyên xong, Trương Chiêu hỏi:
- Ðô Ðốc có hay việc lợi hại ở đất Giang Ðông ta chăng?
Châu Du giả tảng đáp:
- Chưa hay!
Trương Chiêu nói:
- Hiện Tào Tháo xua binh hơn trăm vạn, đóng tại Hán Giang, lại sai người đem hịch qua mời Chúa công ta hội săn ở Giang Hạ. Tuy là có ý thôn tính đấy, nhưng chưa tỏ lộ hành động gì. Chúng tôi đây đều khuyên Chúa công nên nhận hàng đi, để tránh tai vạ cho Giang Ðông. Không ngờ Lỗ Tử Kính lại qua Giang Hạ dắt ngay quân sư của Lưu Bị là Gia Cát Lượng về đây. Vì Lượng có ý muốn rửa hờn cho chủ nên đem ba tấc lưỡi du thuyết, nói khích Chúa công, mà Tử Kính vẫn chấp mê chưa tỉnh! Chúa công hiện chỉ còn đợi Ðô Ðốc về đây quyết đoán việc này.
Châu Du hỏi:
- Các ông ý kiến có đồng nhau chăng?
Bọn Trương Chiêu đáp:
- Chúng tôi đã bàn kỹ, và đồng ý kiến.
Châu Du nói:
- Ý tôi cũng muốn hàng Tào đã lâu! Thôi, xin các ông cứ an lòng về nghỉ. Sáng mai vào ra mắt Chúa công, ta sẽ quyết nghị.
Bọn Trương Chiêu đi rồi, tiếp đến có bọn Trình Phổ, Hoàng Cái, Hàn Ðương cùng các võ tướng lại vào thăm.
Du đón vào, ngỏ lời thăm hỏi xong, Trình Phổ nói:
- Ðô Ðốc có hay đất Giang Ðông nay mai sẽ về tay người khác không?
Châu Du cũng giả vờ đáp:
- Chưa hay!
Trình Phổ nói:
- Chúng tôi từ khi theo Tôn Tướng quân mở cơ lập nghiệp, lớn nhỏ trải trăm chiến trận, nằm gai nếm mật, vào sinh ra tử mới có được sáu quận này. Nay Chúa công lại nghe lời các mưu sĩ muốn đem đất Giang Ðông mà hàng Tào Tháo. Ðó là mối hận ngàn kiếp, cái nhục muôn đời. Chúng tôi thà chết còn hơn chịu nhục. Mong Ðô Ðốc hãy khuyên Chúa công khởi binh. Chúng tôi thề quyết tử chiến.
Châu Du hỏi:
- Ý kiến các tướng có đồng nhau chăng?
Hoàng Cái hăng hái đứng dậy, vỗ ngực đáp:
- Ðầu này có thể chặt, thề quyết chẳng hàng Tào!
Các tướng cũng đều nói một lượt:
- Thà chết chứ không hàng!
Du nói:
- Ðược rồi. Ý ta cũng quyết chiến một phen với Tào Tháo, chớ có lý nào lại hàng tên giặc ấy được. Thôi xin các ông về nghỉ. Ngày mai ta vào yết kiến Chúa công, sẽ có nghị quyết...
Bọn Trình Phổ ra về chưa được bao lâu, lại đến bọn Gia Cát Cẩn, Lữ Phạm và bọn văn quan vào thăm.
Du đón vào, chào hỏi xong, Gia Cát Cẩn nói:
- Xá đệ Gia Cát Lượng từ Hán Thượng sang đây, ngỏ lời Lưu Dự châu muốn kết liên với Ðông Ngô cùng đánh Tào Tháo, các quan văn vỷ thương nghị chưa xong. Vì sứ giả là xá đệ, nên Cẩn không dám dự bàn. Chỉ chờ Ðô Ðốc về quyết định...
Châu Du hỏi:
- Còn ý ông thì sao?
Gia Cát Cẩn nói:
- Hòa thì dễ yên, chiến thì khó giữ.
Châu Du cười nói:
- Ta đã có chủ trương, ngày mai chúng ta đồng vào đô đường rồi sẽ nghị định.
Bọn Cẩn từ biệt lui ra, thì bọn Lữ Mông, Cam Ninh lại kéo một đoàn vào yết kiến.
Du tiếp đón, rồi cũng hỏi về việc ấy.
Người muốn đánh, kẻ lại muốn hàng... tranh luận chẳng quyết.
Châu Du nói:
- Các ông bất tất phải nói nhiều. Ngày mai cùng đến đô đường, chúng ta sẽ bàn định.
Mấy người ra về rồi, Châu Du cứ chúm chím cười mãi. Qua chiều tối lại có quân vào báo:
- Có Lỗ Tử Kính dẫn Gia Cát Lượng đến ra mắt.
Châu Du lập tức ra rước vào. Thi lễ xong, chi ngôi chủ khách mà ngồi, Lỗ Túc hỏi Châu Du trước:
- Nay Tào Tháo xua binh xâm lấn cõi Nam, một là đánh, hai là hòa, hai lẽ ấy Chúa công chưa quyết, còn để đợi Tướng quân, vậy Tướng quân ý kiến thế nào?
Châu Du nói:
- Tào Tháo lấy danh nghĩa Thiên tử mà xuất sư, ta kháng cự thì trái lẽ. Vả chăng thế quân Tào quá mạnh, ta đánh thì dễ thua, hàng thì yên ổn, ý tôi đã quyết, ngày mai tôi vào ra mắt Chúa công xin sai sứ đi cầu hàng.
Lỗ Túc sững sốt, liền hỏi:
- Lời Tướng quân nói sai rồi. Cơ nghiệp đất Giang Ðông đã trải qua ba đời, nay trong một phút lại bỏ cho người khác sao? Tôn Bá Phù khi chết có phó thác cho Tướng quân. Nay chính là lúc trông cậy vào Tướng quân ra tay bảo toàn quốc thổ như nương tựa vào núi Thái sơn. Sao Tướng quân lại nghe theo bọn dung phu hèn yếu mà làm như vậy?
Châu Du nói:
- Sinh linh ở sáu quận đất Giang Ðông này có tội tình gì, nếu khởi binh ắt làm cho bá tánh đồ thán. Rồi sau này lại quy tội cho một mình ta. Vì thế ta muốn cầu hòa cho an bá tánh.
Lỗ Túc nói:
- Không phải vậy đâu. Lấy cái việc anh hùng của Tướng quân, và cái việc hiểm trở của đất Giang Ðông này, cộng với sự binh hùng lương đủ thì binh Tào chắc gì đã xâm phạm được bờ cõi mà nản lòng như vậy?
Thế là hai bên tranh luận kịch liệt. Khổng Minh thấy thế chỉ khoanh tay ngồi cười. Châu Du thấy vậy hỏi:
- Sao tiên sinh lại cười?
Khổng Minh đáp:
- Nào Lượng dám cười ai đâu! Lượng chỉ cười Tử Kính không biết được thời thế đó thôi.
Lỗ Túc hỏi:
- Sao tiên sinh bảo tôi không hiểu thời thế?
Khổng Minh nói:
- Công Cẩn muốn đầu Tào Tháo, ấy là phải lẽ.
Châu Du nói:
- Khổng Minh là bậc sĩ thức thời vụ, đồng ý kiến với ta là phải.
Lỗ Túc nén giận nói:
- Tiên sinh sao lại nói như thế?
Khổng Minh nói:
- Tào Tháo dùng binh hay lắm, ai dám cự với nó. Ngày trước có Lữ Bố, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Biểu mới cự được. Nay những người ấy đã chết rồi, trong thiên hạ còn ai nữa đâu? Chỉ còn mình Lưu Dự Châu không biết thời vụ, miễn cưỡng tranh chọi, nay cô thân nơi Giang Hạ, chưa biết sống chết ra sao. Nếu Tướng quân thiệt kế hàng Tào thì bảo tồn được vợ con, không mất giàu sang. Còn vận nước có đổi dời ra sao, cứ phó mặc cho số trời! Mình có thiệt gì mà tiếc?
Lỗ Túc đùng đùng nổi giận, mắng Khổng Minh:
- Ngươi định xúi Chúa công ta uốn gối chịu nhục với thằng quốc tặc Tào Tháo à?
Khổng Minh vẫn thản nhiên nhưng không, bỗng dõng dạc nói:
- Lượng này có một kế, chẳng nhọc công dắt dê khiêng rượu, dâng đất và nạp ấn xin hàng, cũng khỏi phải đem thân qua sông bái yết Tào Tháo. Chỉ sai vài tên quân quèn, chèo một chiếc thuyền con, đưa hai người qua cho Tào Tháo. Tào Tháo được hai người ấy rồi, trăm vạn quân cũng đều bó giáp, hạ cờ mà lui về hết.
Châu Du ngạc nhiên hỏi:
- Dùng hai người nào mà lui binh Tào được như thế?
Khổng Minh còn văn hoa nói thêm:
- Ðất Giang Ðông mất hai người ấy, tỷ như cây lớn rụng đi hai chiếc lá, kho đầy bớt đi hai hạt thóc. Còn Tào Tháo được hai người ấy thì coi quý như ngàn vàng, sung sướng vô cùng, ắt lui binh.
Châu Du càng lấy làm lạ, lại hỏi:
- Nhưng phải dùng hai người nào?
Khổng Minh khoan thai nói:
- Lúc Lượng này còn ở Long Trung, có nghe Tào Tháo lập một cái đài ở mé sông Chương Hà, gọi là đài Ðồng Tước. Ðài ấy cực kỳ tráng lệ. Tháo sai trang hoàng tô điểm lộng lẫy, rồi tuyển nhiều gái đẹp trong thiên hạ để đưa về đấy. Vả lại, Tào Tháo là đứa háo sắc, nghe nói bên Giang Ðông này có Kiều công nào đó sinh đặng hai người con gái, cô chị là Ðại Kiều, cô em là Tiểu Kiều, cả hai đều có dung nhan chim sa cá lặn với vẻ yểu điệu nguyệt thẹn hoa nhường. Nên Tào Tháo thề rằng: "Ta một là dẹp an bốn biển, lập nên Ðế nghiệp. Hai là lấy được hai nàng Kiều bên Giang Ðông đem về để vào đài Ðồng Tước, dùng vui lúc tuổi già, dầu có thác ta cũng chẳng hờn." Nay Tào Tháo tuy dẫn binh trăm vạn, lườm lườm như cọp gầm, muốn nuốt Giang Ðông, chứ thật ra chỉ vì hai người con gái ấy mà thôi. Sao Tướng quân chẳng đi tìm Kiều công, bỏ ra ngàn lượng vàng, mua lấy hai người con gái ấy, rồi đem sang sông nạp cho Tào Tháo. Tháo được hai mỹ nữ ấy, ắt hả hê vui sướng mà rút quân lập tức. Ðó là cái kế "Phạm Lãi dâng Tây Thi", nên làm ngay đi thôi!
Châu Du nghe qua, tái mặt, vặn hỏi:
- Tào Tháo muốn được hai nàng Kiều, vậy có gì làm bằng chứng?
Khổng Minh nói:
- Con trai nhỏ của Tào Tháo là Tào Thực tự là Tử Kiến, có tài hạ bút thành văn. Khi xây xong đài Ðồng Tước, Tào Tháo có sai làm một bài phú gọi là Ðồng Tước đài phú. Trong bài phú ấy, ý hắn muốn làm Thiên tử, lại thề bắt hai nàng Kiều.
Châu Du hỏi:
- Tiên sinh có nhớ bài phú ấy không?
Khổng Minh đáp:
- Vì lời văn rất hoa mỹ, tôi đọc thấy cũng thích, nên đã thuộc lòng.
Châu Du liền nói:
- Xin tiên sinh đọc thử xem nào.
Khổng Minh liền hắng giọng đọc bài " Ðồng tước đài phú" một thôi như sau:
Noi gương đức Thánh quân sáng rỡ,
Lên đài cao hớn hở mộng tình.
Xưa kia Thái Thú hòa mình,
Chăn dân đem lại thái bình nơi nơi.
Dựng lên giữa lưng trời bát ngát,
Một đài cao uy khí hiên ngang.
Trập trùng một vẻ mỹ quang,
Gác cao, hồ rộng nhìn sang hướng Ðoài.

Giòng Chương thủy chảy dài uốn khúc,
Dưới vùng cây hoa quả tốt tươi.
Hai bên sừng sững hai đài,
Ngọc long, kim phượng sáng ngời ánh dương.

Tìm hai Kiều phương Nam về sống,
Vui cùng nhau giấc mộng hồi xuân.
Trên cao nhìn xuống cõi trần,
Ðế đô mấy lớp, mây tầng bao quanh.

Mừng thấy cảnh hùng anh tụ họp,
Nhớ tích xưa, uy dũng Văn Vương.
Ðài cao, ngọn gió đưa hương,
Muôn chim chào đón, gió sương chan hòa.

Cảnh đẹp tợ một tòa cung điện,
Phúc nhà may ứng hiện về sau.
Huy hoàng vũ trụ nhiệm màu,
Hết lòng cung kính, nguyện cầu thế nhân.

Noi Tần, Tấn nghĩ mình hưng thịnh,
Phò Thánh minh cùng sánh công lao.
Ðẹp như hoa gấm, trời sao,
Ơn sâu nhuần thấm, đức cao xa đồn.

Phò tán đấng chí tôn gìn giữ,
Xây thái bình thịnh trị muôn nơi.
Phép trời không vẻ đổi đời,
Âm dương chiếu rọi, nơi nơi an hòa.

Tôn quý ấy truyền xa mãi mãi,
Vẫn trường tồn mãi với chúa Xuân.
Long kỳ ngự buổi an nhàn,
Hoặc khi vội vã, xe loan trở về.

Ơn giáo hóa tràn trề bốn biển,
Vui mừng thay quốc thái, dân an.
Ðài cao mãi mãi hiên ngang,
Ðiểm tô kim cổ son vàng thắm tươi.
Bài phú này thực ra đã bị Khổng Minh sửa đổi câu thứ bảy. Nguyên văn câu này của Tào Thực là:

Bắc hai cầu Ðông, Tây nối lại,
Như cầu vồng sáng chói không gian...

Nhưng Khổng Minh muốn chọc tức Châu Du nên đã đã đổi ra là:

Tìm hai Kiều phương Nam về sống,
Vui cùng nhau giấc mộng hồi xuân...

Châu Du nghe xong bài phú, đùng đùng nổi giận, đứng phắt dậy trỏ tay về phía Bắc, nghiến răng trợn mắt mắng lớn:
- Thằng giặc già dám khinh ta như thế à! Ta thề giết nó!
Khổng Minh làm bộ đứng dậy can:
- Xin ngày đừng nóng giận. Xưa mọi Ðơn Vu mấy phen xấm lấn bờ cõi, Thiên tử nhà Hán còn phải đem công chúa mà hòa thân thay, huống chi nay chỉ có hai người con gái của dân gian, giá đáng là bao nhiêu mà tiếc như vậy?
Châu Du uất ứ nói:
- Ông có nhiều chỗ chưa hiểu, Ðại Kiều là chính phối của Tôn Bá Phù tướng quân, còn Tiểu Kiều chính là vợ của tôi đấy!
Khổng Minh giả bộ sợ hãi, vội chắp tay nói:
- Quả tình Lượng không biết! Trót mở miệng nói càn, tội thật đáng chết! Ðáng chết!
Châu Du căm gan tím ruột, nghiến răng nói:
- Ta thề không đội trời chung với thằng Tào tặc!
Khổng Minh còn cố khích thêm một câu:
- Việc này phải nghĩ cho chính đã. Chớ nóng nảy mà hối về sau.
Châu Du hăng máu lên, nói:
- Ta vâng lời Bá Phù ký thác, lẽ nào đi uốn mình hàng giặc Tháo! Những lời ta nói hồi nãy là để thử ý nhau đấy chứ! Ngay từ lúc rời Ba Dương Hồ về đây, ta đã có chủ trương Bắc phạt rồi. Dẫu dao búa kề đầu, ta quyết không đổi chí. Mong tiên sinh giúp cho một tay, cùng phá giặc Tháo.
Khổng Minh lòng vui như mở cờ, liền nói:
- Nếu như Ðô Ðốc đã quyết lòng, tôi nguyện ra sức khuyển mã, sớm tối bày mưu dưới trướng để trừ Tào tặc.
Châu Du nói:
- Ngày mai vào yết kiến Chúa công, lập tức thương nghị việc khởi binh vấn tội Tào Tháo.
Khổng Minh và Lỗ Túc đều từ tạ Châu Du mà lui ra, rồi chia tay nhau về.
Hôm sau, trời vừa hừng sáng, Tôn Quyền thăng đường tụ tập các quan văn võ. Bên tả có bọn quan văn Trương Chiêu hơn ba mươi người sắp hàng. Bên hữu có bọn võ tướng Trình Phổ, Hoàng Cái, cũng trên ba mươi người, ai nấy đều áo mũ chỉnh tề, gươm đeo sủng soảng, theo thứ tự mà đứng.
Ðược một lát, Châu Du vào bái kiến.
Tôn Quyền hỏi thăm ủy lạo mấy lời xong, Châu Du liền hỏi:
- Vừa rồi, nghe Tào Tháo đem quân đóng nơi Hán Thượng, lại sai người đem hịch sang đây chiêu dụ. Chẳng hay tôn ý của Chúa công như thế nào?
Tôn Quyền nói:
- Văn võ nghị kế không đồng, còn ta thì chưa quyết nên mới mời Tướng quân về đây để thương nghị.
Nói rồi Tôn Quyền liền đưa tờ hịch cho Châu Du xem.
Châu Du đọc xong, rồi cười nhạt, nói:
- Tào tặc coi Giang Ðông không người sao mà dám vô lễ làm nhục chúng ta thế này?
Tôn Quyền hỏi:
- Ý khanh thế nào?
Châu Du hỏi lại:
- Chúa công đã thương nghị với các quan văn võ chưa?
Tôn Quyền nói:
- Có, nhưng kẻ thì khuyên hàng, người lại khuyên đánh, ta chưa biết nên thế nào, nên phải chờ Công Cẩn về quyết định cho.
Châu Du nét mặt hơi giận nói:
- Ai khuyên Chúa công hàng?
Tôn Quyền nói:
- Bọn Trương Tử Bố đều một ý khuyên thế.
Châu Du quay lại vặn hỏi Trương Chiêu:
- Xin cho nghe cái lý luận chủ hàng ra sao?
Trương Chiêu nói:
- Tào Tháo hiếp Thiên tử để đánh dẹp bốn phương, động một chút là lấy danh nghĩa triều đnh. Mới đây, Tào Tháo lại chiếm được Kinh châu, oai thế lừng lẫy. Giang Ðông ta chỉ trông cậy sông Trường giang để chống Tháo. Nay Tháo đã có trăm ngàn chiến thuyền, hai mặt thủy lục cùng tiến, ta chống sao nổi? Chi bằng hãy cứ cầu hàng, rồi sau sẽ tính kế.
Châu Du nói như mắng vào mặc Trương Chiêu:
- Ấy là lời luận của bọn hủ nho đó. Ðất Giang Ðông kế nghiệp đã ba đời rồi, lẽ nào không đánh một trận lại dâng cho kẻ khác?
Tôn Quyền hỏi:
- Như vậy ý khanh như thế nào?
Châu Du nói:
- Chúa công đừng lo. Tào Tháo tuy mang danh nghĩa Hán tướng, nhưng kỳ thực là Hán tặc. Với hùng tài thần võ, Chúa công nối nghiệp của cha anh, có sẳn đất Giang Ðông binh tinh lương đủ, đáng lý còn phải vùng vẫy dọc ngang thiên hạ, trừ tàn diệt bạo cho xã tắc nữa, lẽ nào lại hàng giặc bao giờ? Vả lại, Tháo đem quân đến đây, đã phạm nhiều điều kỵ của nhà binh. Nhất là phía Bắc chưa yên, Mã Ðằng, Hàn Toại đang chờ cơ hội để đánh úp Hứa Ðô, Tào Tháo lại quên mối lo ấy, kéo đi Nam chinh lâu ngày, đó làm một điều kỵ. Binh Bắc không quen thủy chiến, Tào Tháo lại bỏ yên cương xuống thuyền khai chiến với Ðông Ngô, đó là hai điều kỵ. Nay lại đến tiết đông lạnh lẽo, ngựa thiếu cỏ ăn, ấy là ba điều kỵ. Lùa hết sĩ tốt bên Trung quốc sang đây, lặn lội sông hồ, bất phục thủy thổ, bệnh tật sẽ phát sinh truyền nhiễm, đó là bốn điều kỵ. Binh Tào chịu bốn điều kỵ như vậy, dầu có mạnh đến đâu cũng không đáng lo. Lúc này chính là cơ hội để Chúa công bắt sống Tào Tháo. Du này quyết vì Chúa công, xin dẫn ít vạn quân tiến đóng nơi Hạ Khẩu mà phá tan quân giặc.
Tôn Quyền nghe xong, vùng đứng dậy, lớn tiếng nói:
- Tào Tháo là đứa nghịch thần, muốn phế bỏ nhà Hán để tự lập từ lầu, nhưng còn sợ có hai nhà họ Viên, Lữ Bố, Lưu Biểu, và Cô Gia này, nên nó chưa dám. Nay mấy tay hùng lược kia đã mất, chỉ còn một mình Cô Gia. Cô Gia thề không cùng đứng trên đời với tên giặc Tháo. Khanh nói nên đánh, rất hợp ý Cô Gia. Thật là trời đã đem khanh mà ban cho Cô Gia vậy.
Châu Du nói:
- Tôi nguyện vì Chúa công, quyết một trận huyết chiến với giặc để bảo vệ bờ cõi, dù muôn thác cũng không nề. Chỉ sợ Chúa công còn hồ nghi chưa quyết mà thôi.
Tức thì Tôn Quyền rút thanh bảo kiếm đang đeo, chém sạt một góc cái bàn trước mặt, nói:
- Từ nay nếu ai có ý muốn hàng Tào Tháo thì như cái bàn này!
Nói rồi trao cho Châu Du thanh gươm ấy, lại phong cho Châu Du làm Ðại Ðô Ðốc, Trình Phổ làm Phó Ðô Ðốc, Lỗ Túc làm Tham Quân Hiệu Úy, còn các văn quan võ tướng, ai mà chẳng tuân theo hiệu lệnh, cứ dùng gươm ấy mà chém đi hết.
Châu Du thọ lãnh gươm rồi liền quay lại nói với các tướng:
- Nay ta vâng lệnh Chúa công xuất quân đánh Tào, ngày mai các tướng phải tề tựu đủ mặt tại hành dinh ngoài bờ sông để nghe lệnh. Nếu ai trái lệnh hoặc sơ sót, cứ chiếu theo bảy điều cấm lệnh với năm mươi bốn tội tử hình trong đó mà thi hành.
Nói rồi Châu Du liền từ tạ Tôn Quyền, ra khỏi Tướng phủ, còn các quan văn võ cũng đều làm thinh, ai về dinh nấy.
Châu Du về dinh sai người mời Khổng Minh đến bàn việc.
Khổng Minh vừa đến nơi, Du hỏi:
- Hôm nay cuộc công nghị tại Tướng phủ đã xong. Xin tiên sinh giúp cho kế sách phá Tào Tháo.
Khổng Minh nói:
- Trong lòng Tôn Tướng quân còn chưa yên, thì chưa thể quyết định mưu kế gì bây giờ được.
Châu Du hỏi:
- Thế nào là lòng chưa yên?
Khổng Minh đáp:
- Lòng Tôn Tướng quân còn ngại binh Tào nhiều, binh mình ít, nên sợ địch không lại. Vậy Ðô Ðốc hãy vào phủ, nói rõ quân số của Tào Tháo cho hết nghi ngờ, thì việc lớn mới thành được.
Châu Du nói:
- Lời tiên sinh rất phải. Tôi phải vào nói lại mới xong.
Liền vào ra mắt Tôn Quyền trong lúc đêm khuya. Tôn Quyền hỏi:
- Công Cẩn có việc chi cần lại vào lúc này?
Châu Du nói:
- Ngày mai xuất binh đánh Tào Tháo, Chúa công có điều gì nghi ngại không?
Tôn Quyền thực thà đáp:
- Ta chỉ lo một điều là binh số ta kém hơn Tào Tháo, e đánh không lại. Ngoài ra không còn điều chi nghi ngại nữa.
Châu Du mỉm cười nói:
- Thật quả như lời tôi dự đoán. Bởi Chúa công thấy hịch văn của Tào Tháo nói binh bộ, binh thủy của hắn hơn trăm vạn, nên Chúa công cứ nghi ngại mãi trong lòng. Nếu xét ra cho đúng, bên Trung quốc, hắn đem qua độ mười lăm vạn mà thôi, nhưng vì đi xa quá nhiều, nay binh đó đã mệt mỏi hết sức lực. Còn binh Viên Thiệu được bảy, tám vạn là cùng, nhưng chúng chưa thật hàng phục. Xét hai điều ấy, dù binh Tào có nhiều đi chăng nữa cũng không đáng sợ. Ta xuất năm vạn binh cũng dư sức thủ thắng. Xin Chúa công an dạ.
Tôn Quyền vỗ vào lưng Châu Du mà nói:
- Lời Ðô Ðốc thật đáng ngàn vàng, nay ta đã hết lo ngại rồi. Bọn Tử Bố vô mưu, làm cho ta thất vọng quá. Duy có khanh và Tử Kính là đồng tân với ta thôi. Vậy khanh hãy cùng với Tử Kính, Trình Phổ cứ phát binh tiến trước ngay đi. Ta sẽ đem quân mã tiếp viện và tải nhiều lương thảo tới làm hậu ứng cho khanh. Nếu như tiền quân của khanh gặp điều gì bất như ý thì đã có ta. Ta quyết liều thân tử chiến với Tào tặc một phen cho hắn hết khinh dễ.
Châu Du từ tạ lui về và thầm nghĩ:
- Gia Cát Lượng biết tận đáy lòng Ngô Hầu, tài trí lại hơn ta, sau này ắt là mối nguy cho Giang Ðông. Chi bằng ta giết quách hắn đi thì hay hơn.
Nghĩ rồi ngay đêm ấy Châu Du liền cho người mời Lỗ Túc đến và nói:
- Ta xem Gia Cát Lượng là người tài năng xuất chúng, nếu để hắn ắt sau này có hại cho Ðông Ngô. Chi bằng giết quách hắn đi để khỏi sanh hậu hoạn.
Lỗ Túc nói:
- Không nên đâu. Binh Tào chưa trừ được, nay Ðô Ðốc lại đòi giết hiền sĩ thì có khác gì mình tự chặt cánh tay?
Châu Du do dự:
- Nhưng để hắn giúp Lưu Bị, ắt gây hậu hoạn cho Giang Ðông.
Lỗ Túc vội nói:
- Tôi có một kế ắt chinh phục Khổng Minh về giúp ông Ngô được.
Châu Du hỏi:
- Kế ấy như thế nào?
Lỗ Túc nói:
- Nay Ðông Ngô có Gia Cát Cẩn là anh của hắn, đang lãnh chức Tham mưu. Vậy phải sai Gia Cát Cẩn đến đó dùng tình cốt nhục mà dụ hắn về giúp cho chúng ta thì hay hơn.
Châu Du nói:
- Nếu kế ấy thành công thì hay lắm.
Sáng hôm sau, Châu Du tới hành dinh, bước lên ngồi cao trên trướng trung quân, quân đao phủ đứng dàn hàng hai bên. Các quan văn võ tề tựu dưới trướng nghe lệnh.
Bấy giờ chỉ có Trình Phổ vì lớn tuổi hơn Châu Du mà phải ở dưới quyền Du nên trong lòng bất bình, hôm ấy cáo bệnh không đến, sai con trưởng là Trình Tư đi thay.
Châu Du hạ lệnh cho chư tướng:
- Quân pháp không kể tình thân, chư tướng ai phải giữ bổn phận nấy. Hiện nay Tào Tháo lộng quyền quá Ðổng Trác ngày trước, giam cầm Thiên tử ở Hứa Xương, kéo bạo quân tới bờ cõi. Nay ta vâng mệnh chinh phạt, các tướng phải cố gắng quyết chiến. Ðại quân đến đâu, không được nhiễu dân, thưởng công phạt tội, nhất nhất đều phải công minh, không được tư vị ai cả.
Châu Du truyền lệnh xong rồi liền sai Hàn Ðương, Hoàng Cái làm Tiền bộ tiên phong, thống lãnh bản bộ chiến thuyền, nhổ neo ngay hôm ấy, kéo đến Tam giang khẩu hạ trại trước để chờ tướng lệnh.
Lại sai Tưởng Khâm, Châu Thái lãnh đội thứ hai.
Lăng Thống, Phan Chương lãnh đội thứ ba.
Thái Sử Từ, Lữ Mông lãnh đội thứ tư.
Lục Tốn, Ðổng Tập lãnh đội thứ năm.
Lã Phạm, Chu Trị làm Tứ phương tuần cảnh sứ, đi đốc thúc quan quân khắp sáu quận.
Quân thủy lục cùng tiến, hẹn ngày hội họp đông đủ.
Ðiều khiển xong rồi, các tướng ai lo phần nấy, về sắm sửa chiến thuyền và quân cụ để lên đường.
Trình Tư về nhà thuật lại cho cha biết:
- Châu Ðô Ðốc điều động binh tướng đúng phép tắc như thế.
Trình Phổ nghe qua, giật mình nói:
- Trước nay ta vẫn coi Châu lang là kẻ thư sinh nhu nhược, không thể làm chủ tướng, thế mà nay biết điều bát như vậy thật giỏi thay! Thật đáng tài đại tướng, lẽ nào ta chẳng phục tùng?
Liền thân hành tới dinh tạ tội. Châu Du cũng khiêm tốn tạ lại.
Hôm sau, Châu Du cho mời Gia Cát Cẩn tới, nói:
- Lệnh đệ Khổng Minh thật có tài đồ vương định bá, sao lại khuất thân đi thờ Lưu Bị, thật là đáng tiếc! May thay, nay đã tới Giang Ðông, vậy muốn phiền ông tới thuyết dụ cho lệnh đệ bỏ Lưu Bị, về thờ Ðông Ngô. Như thế Chúa công được người tài phò tá, mà anh em ông được sớm tối gần nhau, há chẳng hay lắm ru? Xin ông đi giúp cho việc này.
Gia Cát Cẩn nói:
- Từ khi Cẩn này đến Giang Ðông, hổ vì chưa lập được chút công. Nay Ðô Ðốc đã sai khiến, há dám không hết sức?
Gia Cát Cẩn nói rồi liền từ giữ Châu Du, lên ngựa đi thẳng đến quán dịch tìm gặp Khổng Minh.
Khổng Minh hay được tin, rước vào khóc lạy. Anh em vừa hàn huyên mấy câu, Cẩn đã rưng rưng nước mắt, sụt sịt khóc, hỏi rằng:
- Em biết việc Bá Di, Thúc Tề chăng?
Khổng Minh thầm nghĩ:
- Ðây chắc là Châu Du sai anh ta đi dụ ta đây!
Nghĩ rồi liền đáp:
- Thưa anh, Di, Tề là hai người hiền xưa.
Gia Cát Cẩn lại nói:
- Bá Di, Thúc Tề tuy phải chết đói dưới núi Thủ Dương mà anh em không n ỡ lìa nhau. Nay anh em ta cùng ruột cắt ra, cùng chung sữa mẹ, mà mỗi người lại thờ một chúa, cách biệt đôi nơi, sớm tốt không được thấy mặt nhau, sánh với Bá Di, Thúc Tề thì chẳng hổ lắm sao?
Khổng Minh đáp:
- Lời anh nói đó là tình, còn việc em giữ đây là nghĩa. Anh với em đều là tôi của nhà Hán. Nay Lưu Hoàng thúc là con cháu tôn thất, nếu anh bỏ được Ðông Ngô về làm tôi Hoàng thúc, thì trông lên không hổ thẹn là kẻ bề tôi nhà Hán, mà trông lại thì anh em chúng ta sẽ được gần gũi nhau, tình nghĩa vẹn toàn cả hai. Chẳng hay ý anh ra sao?
Gia Cát Cẩn ngao ngán nghĩ thầm:
- Ta đến dụ hắn, té ra ta lại bị hắn dụ!
Ðành ngồi im, chẳng biết nói sau nữa. Lát sau, Cẩn đứng dậy từ biệt, về gặp Châu Du, cứ thật thà kể lại những lời Khổng Minh đã nói.
Châu Du hỏi:
- Ý ông như thế nào?
Cẩn thưa:
- Tôi thọ ơn Tôn Tướng quân rất hậu, lẽ đâu lại bội phản?
Châu Du nói:
- Ông có lòng trung thờ chúa như thế là hay lắm rồi. Thôi, chẳng phiền ông phải khó nhọc nữa. Ta đã có kế thu phục Khổng Minh...

Ðó chính là:

Trí với trí, dễ bề hòa hợp,
Tài gặp tài, khó nỗi dung nhau.

HỒI 45.

Cửa Tam Giang, Tào Tháo thất trận
Quần Anh Hội, Tương Cán mắc mưu



Trong lòng Châu Du càng muốn trừ Khổng Minh.
Tới ngày sau phát binh, Tôn Quyền nói :
- Ta sẽ theo ngay sau phòng khi tiếp ứng .
Châu Du mời Khổng Minh cùng đi theo.
Tới Hạ Khẩu, Châu Du hạ trại cách Tam Giang năm sáu chục dăm.
Khổng Minh xin cho ở dưới thuyền, Châu Du chuẩn y.
Ngày sau , Châu Du nói với Khổng Minh :
- Xưa binh Tào ít, nhưng biết đoạt lương ở Ô Sào nên thắng Viên Thiệu binh đông. Nay lương của Tào để ở Tú Di San, tôi muốn nhờ tiên sanh cùng Quan, Trương, Triệu đi đốt lương của nó .
Khổng Minh biết đây là kế nó muốn giết mình, song vẫn nhận để còn tùy cơ sau này .
Khổng Minh đi rồi, Lỗ Túc hỏi Châu Du vì sao cử Khổng Minh đi cướp lương ?
Châu Du nói :
- Ta muốn nhờ tay Tào Tháo giết dùm Khổng Minh để trừ hậu họa .
Lỗ Túc tới xem ý tứ Khổng Minh ra sao, thì thấy Khổng Minh chẳng lo gì cả, lại còn nói :
- Bọn tôi đánh thủy, đánh bộ, đánh xe đều thành thạo, không như các ông chỉ giỏi đánh thủy mà thôi .
Lỗ Túc về kễ với Châu Du, Châu Du nỗi nóng mà rằng :
- Ðể ta đi thế Khổng Minh cho y biết tài ta !
Lỗ Túc lại đi nói với Khổng Minh .
Khổng Minh bảo :
- Lúc này chỉ có Ngô Hầu. . . và Lưu Sứ Quân mới địch được Tào Tháo, sao có một chút Công Cẩn đã ganh tỵ như vậy ? Rồi nói thêm :
- Tào Tháo giữ lương kỹ lắm, ai đi cướp dễ bị nó vây bắt .
Lỗ Túc lại đi nói với Châu Du.
Châu Du dậm chơn kêu :
- Kiến thức Khổng Minh hơn ta nhiều, không trừ được va thì ta nguy lớn .
Lỗ Túc khuyên :
- Lúc này hãy lấy quốc sự làm trọng, vụ Khổng Minh xin để về sau cũng không muộn .
Châu Du cho là phải.
Còn Huyền Ðức mong tin Khổng Minh chẳng thấy, xảy quân về báo bên Giang Nam cờ xí gươm đao hàng hàng lớp lớp, Huyền Ðức biết là Ðông Ngô sắp đánh nhau với Tào Tháo, liền khiến Mê Trước
đi dò la tin tức.
Mê Trước sang Giang Nam, ra mắt Châu Du trình lễ vật.
Châu Du mời trà xong xuôi, Mê Trước hỏi thăm tin Khổng Minh.
Châu Du nói :
- Khổng Minh đang lo mưu kế với tôi, xin cho ở nán ít lâu sẽ về . Còn tôi cũng muon gặp hoàng thúc để cùng bàn luận, ngặt vì cầm quân chẳng bỏ cho đi đuợc. Vậy xin nhờ ông cảm tạ hoàng thúc dùm tôi và mời hoàng thúc qua phó yến thì may cho tôi lắm .
Mê Trước về thưa, Huyền Ðức liền sai lấy thuyền để đi Giang Nam ngay hôm đó.
Vân Trường nói :
- Châu Du đa mưu túc kế, sao huynh trưởng vội đi vậy ?
Huyền Ðức nói :
- Ta kết liên với Ðông Ngô, đánh Tào. Nếu cứ nghi kỵ nhau như thế làm sao mà nên việc lớn .
Vân Trường và Trương Phi xin đi theo .
Huyền Ðức chỉ cho Vân Trường đi mà thôi, lưu Trương Phi, Triệu Vân ở lại giử Ngạc Huyện.
Huyền Ðức tới bến, quân vào thông báo Châu Du là Huyền Ðức chỉ đi một chiếc thuyền nhỏ thôi.
Châu Du nghĩ thầm :
- Mạng Huyền Ðức sắp hết rồi . Liền truyền cho đao phủ mai phục, rồi mời Huyền Ðức vào.
Huyền Ðức cùng Vân Trường và hai mươi lính hầu vào ra mắt Châu Du .
Châu Du lật đật mời Huyền Ðức ngồi trên cao.
Huyền Ðức tạ từ nói :
- Tuớng quân danh vang bốn bể, tôi đâu dám !
Hai bên bèn phân ngôi chủ khách mà ngồi, Châu Du truyền dọn tiệc yến linh đình thết đãi .
Khổng Minh đang ở mé sông, nghe tin Huyền Ðức tới cả kinh chạy vào xem động tĩnh, thấy mặt Châu Du có sát khí, hai bên thấp thoáng quân mai phục, lo sợ không biết làm sao chợt nhìn sau lưng Huyền Ðức
thấy có Vân Trường thì bao nhiêu nỗi lo tiêu tan hết.
Khổng Minh trở ra mé sông chờ.
Châu Du còn đang mời mọc Huyền Ðức, chợt thấy một người đầy hào khí , oai phuông lẫm liệt đứng sau Huyền Ðức thì hỏi ai ?
Hnyền Ðức nói :
- Ðó là em tôi tên Vân Trường .
Châu Du hỏi :
- Phải đó là người đã chém Nhan Lương, Văn Xú không ?
Huyền Ðức thưa phải, Châu Du toát mồ hôi như tắm, vội đổi sắc diện đưa chén rượu mời Vân Trường uống. Lúc đó Huyền Ðức xin gặp Khổng Minh .
Châu Du nói để phá binh Tào xong đã, Huyền Ðức nghe thôi không hỏi nữa.
Vân Trường nháy mắt ra hiệu, Huyền Ðức hiểu ý liền cáo từ về.
Châu Du thấy mưu kế không xong nên cũng không lưu Huyền Ðức lại.
Tới mé sông, Huyền Ðức chợt thấy Khổng Minh đợi ở trong thuyền.
Khổng Minh kễ cho Huyền Ðức rõ tai nạn vùa thoát khỏi.
Huyền Ðức cả sợ và mời Khổng Minh nên cùng về thì hơn.
Khổng Minh thưa :
- Tôi ở chốn hang hùm, nhưng mệnh vững như bàn thạch.
Chúa Công cứ về, ngày hai mươi tháng chạp Chúa Công sai Triệu Vân đem thuyền lá nhẹ sông Nam Ngạn, tôi chờ ở đó, xin chớ quên. Chúa Công hãy trông chừng, lúc có gió Ðông nỗi lên là tôi về đó .
Huyền Ðức đành ra về với Vân Trường. Giữa đường thấy một đoàn thuyền ngược lại, trên một chiếc thấy có Trương Phi đứng cầm xà mâu lướt sóng tới rước.
Anh em gặp nhau mừng rỡ vô cùng.
Bên này Châu Du nói với Lỗ Túc :
- Sở dĩ không thể giết Huyền Ðức là vì có hổ tướng Vân Trường đứng bên, thôi chờ dịp khác vậy .
Lổ Túc cũng cả kinh.
Lúc đó có sứ Tào Tháo sai tới, dâng thư ngoài đề :
" Hớn đại Thừa Tướng truyền Châu Ðô Ðốc mở coi " thì xé thơ , rồi truyền chém luôn sứ Tào để thị oai .
Sau đó phong Cam-Nmh làm Tiên phuông, Hàng Ðương làm Tả dực, Trương Khâm làm Hữu dực, còn bổn thân thống lãnh chư tướng đi sau tiếp ứng.
Tào Tháo hay tin Châu Du xé thư, chém sứ thì cho gọi bọn Thái Mạo, Trương Doãn kéo quân tiền bộ đi ngay, bổn thân dẫn đạo chiến thuyền đi Tam Giang khẩu .
Vừa tới đã thấy bên thủy trại của Ðông Ngô xao động, Cam Ninh cỡi thuyền xông ra .
Bên này em Thái Mạo là Thái Huân lướt tới đã bị Cam Ninh bắn một mũi tên nhào xuống nước.
Rồi hai đạo quân Trương Khâm, Hàng Ðương kéo hai ngã bao vây binh Tào, quân Tào không quen
thủy chiến té nhào xuống nước rất nhiều .
Giữa lúc đó đại quân Châu Du lướt tới, binh Tào đại bại, thuyền đắm, quân chết không kễ xiết.
Tào Tháo vội cho thâu binh, kiểm điểm thấy hao phân nữa thì bảo bọn Thái Mạo :
- Ðó là các ngươi không hết lòng đánh giặc !
Thái Mạo vội thưa :
- Xin cho tôi lập thủy trại luyện quân sĩ thì không còn lo gì binh Ngô .
Tào Tháo bèn Phong Thái Mạo làm Ðô Ðốc .
Thái Mạo lập hai mươi bốn thủy trại, tập luyện quân binh đêm đó khói lửa mù tròi, còn trại trên bộ cũng chạy dài 300 dậm.
Châu Du nghe tin cũng ra xem, lòng khen thầm rồi hỏi . Bên Tào ai tập luyện thủy quân nầy ?
Các tướng thưa :
- Thái Mạo và Trương Doãn, tướng Kinh Châu về đầu Tào Tháo dạo nọ .
Châu Du nghĩ :
- Phải làm sao trừ được hai nguời này mới xong.
Ðang thám thính thì quân Tào tên bắn qua như mưa , Châu Du liền quay về.
Bên kia quân báo với Tào Tháo là có Châu Du tới dọ thám.
Tào Tháo bèn hội tướng sĩ lại thương nghị.
Tương Cán bước ra nói :
- Tôi là bạn chí thân của Châu Du, xin để tôi qua dó dùng lời hơn lẽ thiệt thuyết va về đầu Thừa Tướng .
Táo Tháo mừng rỡ :
- Tử Dục kéo hắn về đây được, ta chẳng bao giờ quên ơn .
Tương Cán liền sang trại Châu Du, nhằm lúc Châu Du đang ngồi trong trướng với tả hữu.
Châu Du hay tin nói với chư tuớng :
- Thuyết khách đã tới, phải làm như vầy . . như vầy . .
Các tướng lãnh mạng xong, Châu Du liền ra nghênh đón Tương Cán. Hai người hỏi han sức khỏe lẫn nhau, xong Châu Du nói :
- Tử Dực sang làm thuyết khách cho Tào Tháo chăng ?
Tương Cán nói :
- Cách biệt nhau quá lâu, mới hội ngộ cớ sao đã gán cho tôi làm thuyết khách ?
Châu Du cười nói :
- Chẳng qua tôi lắng tiếng đờn ca mà đoán vậy thôi.
Tương Cán làm vẻ giận toan về, Châu Du níu áo mà bảo :
- Thì ở lại đây chơi, việc gì gấp vậy ?
Rồi gọi chư tướng vào chỉ Tương Cán nói :
- Ðây là bạn cố tri của ta, hôm nay gặp nhau, chỉ nói chuyện vui.
Thái Sử Từ giử lấy gươm này hễ ai nói chuyện thời thế binh đao thì chém ngay tức khắc .
Thái Sử Từ lãnh gươm y lệnh.
Châu Du liền truyền. dọn tiệc rượu uống với Tương Cán.
Uống nửa chừng, Châu Du đứng dậy, hai hàng cận tướng cũng vội đứng lên, khí thế xem thiệt là hùng dũng.
Châu Du dắt Tương Cán đi dạo ngoài trại, Tương Cán thay lương thảo đầy dẫy như núi.
Rồi lại ăn tiệc, Tương Cán toan xin thôi thì Châu Du nắm tay bảo :
- Tri kỷ ơi lâu mới gặp nhau, tối nay hãy ngủ cùng trướng với ta cho thỏa lòng khao khát .
Tương Cán không từ chối được. Nằm một lúc nghe Châu Du ngáy đều đều, có vẻ say không biết gì . Tương Cán thì không sao chợp mắt được, nhìn trên án, có một bộ binh thơ. Rón rén đến coi thì thấy dưới sách có thư từ, chợt thấy một bức đề :
- Thái Mạo, Trương Doãn èan phong .
Tương Cán run lên bần bật, vội mở thư xem, thư rằng :
" Bọn tôí thực ra không chủ tâm hàng Tào, mà là dùng mưu gạt cho nó một trận thua liểng siểng. Nay bọn tôi lại còn gạt nhốt hết bọn chúng vào thủy trại, chờ dịp tới đây sẽ đem đầu Tào Tháo sang nạp Ðô Ðốc. Sẽ có tin sang tiếp, xin Ðô Ðốc an tâm .
Trong khi đó Châu Du thỉnh thoảng lại nói mê :
- Tử Dục, Tử Dục, cho ta xem cái đầu Tào Tháo nào .
Tương Cán vội lấy bức thư giấu trong mình. Sáng hôm sau, từ biệt Châu Du về thật sớm.
Ra mắt Tào Tháo, Tương Cán nói :
- Châu Du cao kỳ, không thể dùng lời dụ được. Nhưng tôi bắt được thư này bù vào. Nói rồi lấy bức thư ra trình Tào Tháo.
Tào Tháo xem xong, tức giận liền vời Thái Mạo, Trương Doãn vào chỉ mặt hét :
- Ta chờ các ngươi tập luyện xong thì mạng ta không còn nữa . Rồi không nghe lời hai người phân giải, Tào Tháo thét quân mang ra chém lập tức.
Chém tướng xong, Tào Tháo suy nghĩ, dậm chân than :
- Ta mắc mưu Châu Du rồi !
Ðoạn, phong Mao Giới và Vu Cấm thay thế Thái Mạo, Trương Doãn.
Quân thám thính về báo các tin trên cho Châu Du hay, Châu Du cả mừng.
Lổ Túc khen :
- Ðô Ðốc có tài biến hóa như vậy còn lo gì giặc Tào .
Châu Du lại khiến Lỗ Túc đi thăm dò xem Khổng Minh có biết gì không.

Hồi 46.

Dùng Chước Lạ, Khổng Minh Mượn Tiễn
Dâng Kế Mật, Hoàng Cái Chịu Đòn



Nhắc lại, Lỗ Túc vâng lệnh Châu Du đi thẳng xuống thuyền Khổng Minh để dò ý tứ.
Khổng Minh liền rước lên thuyền cùng nhau ngồi trò chuyện
Lỗ Túc nói:
- Luôn mấy hôm bận việc quân vụ, nên không đến thăm tiên sinh để nghe lời dạy bảo.
Khổng Minh nói:
- Chính Lượng cũng chưa kịp đến mừng Ðô Ðốc đấy.
Lỗ Túc hỏi:
- Mừng về chuyện chi?
Khổng Minh nói:
- Thôi đây, chính Công Cẩn sai tiên sinh đến đây dọ thử coi Lượng có biết hay không, sao mà còn dấu nhau?
Nhưng việc ấy thì đáng mừng lắm.
Lỗ Túc nghe nói giật mình sửng sốt hồi lâu mới hỏi:
- Vì đâu mà tiên sinh biết được?
Khổng Minh mỉm cười:
- Kế ấy chỉ lừa được Tưởng Cán mà thôi, còn Tào Tháo tuy lầm trong chốc lát, song cũng tỉnh ngộ lại ngay, nhưng ngoài miệng vẫn không chịu nhận là mình trúng kế. Nay Thái Mạo, Trương Doãn đã chết, Giang Ðông đã trút được mối lo rồi. Như vậy thì sao lại không ăn mừng? Tào Tháo lại sai Vu Cấm, Mao Giới làm Thủy sư Ðô Ðốc, ắt hai tay ấy chỉ làm uổng mạng mấy vạn thủy quân của Tào Tháo mà thôi.
Lỗ Túc nghe qua liền ngẩn người, mở miệng không ra, đành kiếm vài lời chống đỡ, nói chuyện hồi lâu rồi cáo từ ra về.
Khổng Minh lại dặn:
- Khi về trước mặt Công Cẩn, xin Tử Kính chớ nói Lượng biết rõ việc này từ trước nhé! Kẻo rồi Công Cẩn lại đem lòng ngờ ghét, kiếm chuyện hại Lượng đấy.
Lỗ Túc gật đầu xin nhớ. Nhưng khi về gặp Châu Du, Túc lại đem hết sự thật kể ra.
Châu Du kinh hãi nói:
- Người này thật không nên để, ta quyết giết hắn đi mới xong.
Lỗ Túc can:
- Nếu giết Khổng Minh, e rằng bị Tào Tháo cười cho.
Châu Du nói:
- Không sao! Ta sẽ lấy việc công đạo giết hắn, khiến hắn chết mà không thể oán ta...
Lỗ Túc hỏi:
- Dùng công đạo như thế nào mà giết được y?
Châu Du mỉm cười:
- Tử Kính đừng hỏi nữa. Ngày mai sẽ thấy...
Hôm sau, Châu Du triệu tập các tướng dưới trướng, rồi sai quân thỉnh Khổng Minh đến bàn việc.
Khổng Minh hớn hở đến liền.
Khi mọi người ngồi yên đâu đấy, Châu Du liền hỏi Khổng Minh:
- Nay đã gần ngày giao chiến với binh Tào. Vậy trên mặt nước cần lấy binh khí nào làm trọng?
Khổng Minh đáp:
- Ðánh nhau trên sông lớn, cần lấy cung tên làm chính.
Châu Du nói:
- Lời tiên sinh rất hợp ý ta. Ngặt vì hiện nay trong quân bị thiếu tên dùng. Vậy phiền tiên sinh đứng ra đốc xuất việc làm tên chống giặc. ây cũng là việc công, xin tiên sinh chớ từ chối.
Khổng Minh nói:
- Ðô Ðốc đã phó thác, tôi đâu dám từ nan. Vậy chẳng hay cần bao nhiêu tên, trong thời hạn bao nhiêu ngày?
Châu Du nói:
- Chừng mười vạn mũi tên, trong chừng mười hôm, liệu được chăng?
Khổng Minh đáp:
- Binh Tào gần đến nay mai, nếu đợi trong mười ngày thì hư việc lớn mất.
Châu Du hỏi:
- Vậy tiên sinh liệu chừng mấy hôm thì xong?
Khổng Minh đáp:
- Trong ba hôm, sẽ đem nạp mười vạn mũi tên cho Ðô Ðốc.
Châu Du nghiêm trang nói:
- Giữa chốn ba quân, xin tiên sinh chẳng nên nói chơi.
Khổng Minh nói:
- Tôi đâu dám nói chơi với Ðô Ðốc, nếu không tin xin cứ lấy Quân lệnh trọng. Trong ba ngày nếu không xong, tôi xin chịu tội.
Châu Du cả mừng, liền gọi quan Quân Chánh Tư đem giấy bút tới để Khổng Minh làm tờ Quân lệnh trạng trước mặt chư tướng, rồi bày rượu thết đãi, và nói:
- Chừng việc binh rãnh rồi, tôi sẽ tạ ơn khó nhọc của ngài.
Khổng Minh nói:
- Hôm nay không kịp, để ngày mai sẽ khởi sự. Qua ngày thứ ba, Ðô Ðốc sai năm trăm quân xuống dưới mé sông chở tên mang về...
Khổng Minh uống vài chén rồi từ biệt lui về.
Lỗ Túc ngơ ngác hỏi Châu Du:
- Y nói dối chăng?
Châu Du nói:
- Rõ ràng là hắn tự muốn tìm cái chết. Ta có bức bách gì hắn đâu? Nay hắn đã làm Quân lệnh trạng trước mặt chư tướng, dù hai chân hắn có mọc cánh mà bay cũng chẳng khỏi phen này. Ta chỉ việc dặn bọn lính thợ cố ý làm chậm, vật liệu thì không cung cấp đủ, ắt hắn phải sai hẹn. Bấy giờ bắt y ra trị tội, còn cãi làm sao? Bây giờ thì Tử Kính hãy tới dò xem hắn hành động thế nào, rồi về cho ta biết...
Lỗ Túc lãnh mạng đến thăm Khổng Minh.
Khổng Minh trách ngay:
- Tôi đã dặn Tử Kính giấu dùm đừng nói thật với Công Cẩn, sợ Công Cẩn ganh tỵ mà hại tôi. Ai ngờ Tử Kính không giữ cho. Quả nhiên hôm nay xảy ra cơ sự. Trong vòng ba ngày, tôi làm sao chế kịp mười vạn mũi tên? Thôi, Tử Kính đành phải cứu ta vậy.
Lỗ Túc thở dài nói:
- Tại ông chuốc lấy họa vào mình, tôi cứu làm sao được?
Khổng Minh nói:
- Thôi thì Tử Kính giúp dùm tôi cho mượn hai mươi chiếc thuyền, mỗi chiếc có chừng ba mươi quân sĩ, trên thuyền dùng vải xanh làm màn che xung quanh, lại bó cỏ với rơm cho nhiều, tôi sẽ có chước hay.
Lỗ Túc không biết Khổng Minh muốn làm gì, liền hỏi:
- Sao tiên sinh không lo việc làm tên cho đủ, lại nghĩ việc gì thế?
Khổng Minh nói:
- Trong ba ngày, tôi sẽ có mười vạn thì thôi chớ. Xin Tử Kính nhớ kỹ một điều là đừng nói gì với Công Cẩn nhé. Nếu Công Cẩn biết rõ, thì chước của tôi sẽ hỏng ngay.
Lỗ Túc nhận lời, nhưng vẫn không hiểu Khổng Minh định làm gì? Rồi về ra mắt Châu Du.
Châu Du hỏi:
- Khổng Minh đã đốc quân sĩ làm tên chưa?
Lỗ Túc nói:
- Thấy hắn cứ ngồi uống rượu cả ngày, lại nói rằng không cần dùng đến tre gỗ, lông chim, sơn nhựa, hay vật liệu gì cả... cứ nói rằng: "Sẽ có cách làm xong việc."
Châu Du cười nói:
- Cái chết đã kề một bên mà không lo. Ðể quá ba ngày rồi sẽ coi hắn phúc bẩm ra sao?
Còn Lỗ Túc thì đem những người thân tín đi lựa hai mươi chiến thuyền nhanh và nhẹ, mỗi thuyền cắt đặt hơn ba mươi người chèo chống, lại căng vải xanh, buộc bó cỏ, mọi đồ sắp sẳn đầy đủ để Khổng Minh điều dụng.
Qua ngày thứ nhất, chẳng thấy Khổng Minh hành động chi hết.
Ðến ngày thứ hai, Châu Du lại sai Lỗ Túc đến để thăm dò hư thiệt.
Lỗ Túc đến thấy Khổng Minh đang ngồi uống rượu.
Lỗ Túc cũng về báo lại với Châu Du.
Châu Du chỉ cười, không biết như thế nào?
Dến ngày thứ ba, vào đầu canh tư, Khổng Minh bỗng bí mật cho mời Lỗ Túc đến uống rượu.
Lỗ Túc thất kinh hỏi Khổng Minh:
- Công việc đã gấp rồi, sao tiên sinh cứ ngồi uống rượu mãi như vậy?
Khổng Minh nói:
- Uống vài chén cho vui rồi sẽ đi lấy tên cũng chẳng muộn.
Lỗ Túc hỏi:
- Ði lấy ở đâu?
Khổng Minh cười:
- Tử Kính đừng hỏi nữa. Cứ ra đi rồi sẽ thấy...
Sau đó, lại sai người lấy dây chạc dài, buộc hai mươi chiếc thuyền liền lại với nhau, rồi bảo quân nhắm bờ phía Bắc thẳng tới.
Ðêm ấy, sương mù xuống mịt trời.
Trên mặt nước Trường Giang sương lại càng dày đặc hơn nữa, giáp mặt không trông thấy nhau.
Khổng Minh thúc đoàn thuyền lướt tới thẳng tới phía Bắc, như tiến vào chỗ mù mịt vô tận vậy.
Người xưa có bài phú "Sương mù Trường giang" như sau:
Sông Trường giang vĩ đại thay!
Mân nga (1) muôn dặm trời Tây bắt nguồn.
Quanh co sóng nước trào tuôn,
Xuống Tam Ngô để đổ dồn về Ðông.
Bắc phương trút chín cửa sông,
Thêm trăm nhánh nhỏ, nước cùng ra khơi.
Sóng dân đã trải ngàn đời,
Rồng thiêng uốn khúc khi rời Thủy cung.
Cá kình trăm trượng vẫy vùng,
Thuồng luồng ba miệng, ngô công chín đầu.
Muôn loài thủy tộc đâu đâu,
Cùng về tụ họp, dòng sâu thỏa tình.
Quỷ thần càn rõ oai linh,
Anh hùng cát cứ, nương mình nơi đây.
Bốn phương binh lửa tơi bời,
Âm dương hỗn loạn, đêm ngày khôn phân.
Trời xanh xanh ngắt mấy tầng,
Bỗng đâu cuồn cuộn, sương dâng mịt mùng.
Dẫu thuyền trước mặt khó trông,
Chỉ nghe chiêng trống đùng đùng bên tai.
Mịt mờ từ lúc sơ khai,
Núi Nam hổ báo nép vai ẩn hình.
Dần dần đông đặc như mành,
Buông chìm đáy nước, nghê, kình hôn mê...
Cuối cùng trời đất liền kề,
Sương dày như thể thời kỳ Hỗn mang.
Hỗn mang vô tận không gian,
Kình, nghê vọt nước sóng tràn nhấp nhô.
Giảo long sủi bọt đáy sâu,
Sương dầy quyện nước, đục ngầu núi sông.
Như rừng mơ đắp đầy sông,
Như hơi khói rượu đang đông giữa vò.
Mịt mùng một cỷi hư vô,
Phía Ðông trùm kín bến bờ Sài tang.
Phía Nam trông lại ng ỡ ngàng,
Còn đâu Hạ khẩu, núi ngàn nhấp nhô?
Chiến thuyền ngàn chiếc thấy đâu?
Sóng rung muốn nuốt thuyền câu giữa giòng.
Chỉ còn một khối mông lung,
Rạng đông bỗng hóa hoàng hôn bất ngờ.
Trời liền với nước đục lờ,
Dẫu tài Ðại Vũ (2) khôn dò nông sâu.
Mờ mờ ảo ảo một màu,
Nhn ra một thước, dễ hầu thấy chi?
Sóng im nhờ phép Bằng Di (3),
Nhờ thần Bình Hệ (4) dễ bề lập công.
Cá rùa chìm lỉm đáy sông,
Chim muông ẩn tích biệt tung hết rồi.
Bồng lai tiên đảo cách vời,
Sương vây kín cả cửa Trời ngất ngư.
Ðùng đùng kéo tới như mưa,
Cuộn tròn như thể mây thưa trộn dầy.
Ðộc xà dễ ẩn nơi đây,
Khí sinh chướng lệ bệnh lây nặng nề.
Chứa đầy yêu quỷ gớm ghê,
Rình chờ gieo họa bất kỳ cho dân.
Ải quan gió lộng bất thần,
Người thường trúng bệnh, đại nhân cảm hoài.
Vo tròn một khối đất trời,
Sương gây hỗn loạn như thời Hồng hoang...
Ðầu canh năm đêm ấy, tiến sát đến thủy trại của Tào Tháo, Khổng Minh sai thủy thủ dàn ngang đoàn thuyền ra, đầu bên Ðông, đuôi bên Tây, rồi đánh trống vang trời, hò reo ầm ĩ.
Lỗ Túc sợ hãi nói:
- Nếu binh Tào kéo ra thì liệu làm sao?
Khổng Minh cười đáp:
- Tôi liệu trời đang sương mù, Tào Tháo chẳng dám ra, chúng ta cứ việc uống rượu chơi cho vui. Ðợi tan sương hãy về.
Bấy giờ, Tào Tháo đang ở trong trại, chợt nghe trống đánh, quân reo vang dậy ngoài sông, thì giật mình.
Rồi hai tướng Mao Giới, Vu Cấm lật đật chạy vào cấp báo.
Tào Tháo bèn truyền lệnh:
- Sương mù mờ mịt, chúng bất thần kéo đến, ắt có phục binh, không nên khinh mà ra đánh. Phải truyền quân sĩ dùng cung nỏ bắn cho nhiều.
Hai tướng vâng lệnh lui ra. Tào Tháo lại sai người thẳng lên trại bộ đòi Trương Liêu và Từ Hoảng, mỗi người phải đem ba ngàn quân cung tên sẳn sàng bắn giúp.
Bấy giờ Vu Cấm, Mao Giới sợ Nam quân đánh rấn vào thủy trại, đã huy động thủy quân dàn ra trước mà bắn như mưa. Chốc lát, quân trên trại bộ lại kéo đến giúp sức.
Thế là hai quân thủy bộ hơn một vạn người cứ nhắm ra mặt sông, chỗ có tiếng reo hò mà bắn loạn xạ!
Ai nấy giang thẳng cánh, hì hà hì hục bắn tên như mưa rào.
Khổng Minh đợi một lát, lại ra lệnh cho đoàn thuyền trở mình, đầu quay về Tây, đuôi lộn về Ðông, rồi sấn gần mãi vào trại Tào, đưa hông bên kia ra... chịu bắn! Lại sai đánh trống mạnh liên hồi, hò thét dữ dội hơn nữa.
Quân Tào càng hoảng sợ, càng bắn nhanh, bắn loạn bội phần.
Cho đến khi mặt trời lên cao, sương mỏng rồi tan dần, Khổng Minh liền truyền quân lui thuyền ra xa lập tức.
Bấy giờ, hai "bức thành cỏ" trên hai mươi chiếc thuyền đã cắm chi chít những tên như lông chim.
Quân Tào xem lại thì chỉ thấy chừng hai chục chiếc thuyền toàn là rơm với cỏ.
Vu Cấm tức giận muốn đuổi theo, nhưng lúc đó thuyền của Khổng Minh đi đã lướt theo đà nước chạy về như bay, cách xa hơn hai mươi dặm, không tài nào đuổi kịp nữa.
Khổng Minh lại sai hết thảy quân sĩ trong thuyền hô lớn lên một loạt rằng:
- Tạ ơn Thừa Tướng đã tặng tên.
Tào Tháo nghe quân báo lại, tức giận vô cùng.
Còn Khổng Minh thu thuyền về đến bến, bảo Lỗ Túc:
- Trên mỗi chiếc thuyền ước chừng năm, sáu ngàn mũi tên. Thật là bên Giang Ðông chẳng nhọc sức tí nào mà có hơn mười vạn mũi tên. Nay mai đem bắn "trả lại" quân Tào thì chẳng tiện lợi lắm ư?
Lỗ Túc tấm tắc khen:
- Tiên sinh thật là thần nhân đó! Làm sao lại biết trước đêm nay có sương mù lớn?
Khổng Minh nói:
- Làm tướng mà không biết xem thiên văn, không thông địa lý, không có thuật lạ, không biết âm dương, không thạo binh thư, không biết trận đồ, không rõ binh thế... đó là tướng dỡ. Trước ba ngày, Lượng này coi khí tượng và đã đoán biết đêm nay có sương mù dày đặc, nên mới dám chịu một thời hạn gấp như vậy. Chứ Công Cẩn cho ta mười ngày để làm tên, mà thợ thuyền bê trễ, vật liệu không cấp đủ, thì mấy tháng cũng không xong! Rõ ràng Công Cẩn muốn giáng cho ta cái tội "phong lưu" vạ miệng, cố ý giết ta, nhưng làm sao hại ta được? Số mệnh ta tại trời!
Lỗ Túc hết lòng bái phục. Lúc thuyền về đến bến, thì đã thấy năm trăm quân lực lưỡng của Châu Du đến nơi mé sông để chở tên về.
Khổng Minh liền chỉ tay xuống thuyền bảo:
- Chúng bây xuống đó nhổ tên đem về nạp cho Ðô Ðốc.
Ba quân tuân lệnh, xuống thuyền nhổ hết, cộng cả thấy hơn mười vạn, rồi chở về nạp cho Châu Du.
Lỗ Túc lại trở về ra mắt Châu Du, và thuật lại việc Khổng Minh đi lấy tên bên Tào Tháo cho Châu Du nghe.
Châu Du kinh ngạc, ngước mặt than:
- Gia Cát Lượng thật là thần cơ diệu toán, ta thật không bằng!

Người sau có thơ rằng:
Trường giang sương đặc, đất trời mờ,
Giáp mặt khôn nhìn, tựa giấc mơ.
Tên bắn như mưa vào chiến hạm,
Chu lang đã phục Khổng Minh chưa?
Sau đó, Khổng Minh lại vào trướng ra mắt Châu Du.
Châu Du vội vã ra rước vào và nói:
- Tiên sinh toán liệu như thần, ai cũng kính phục.
Khổng Minh nói:
- Cái quỷ kế nhỏ mọn ấy, có gì là lạ?
Châu Du lại mời Khổng Minh vào ngồi cùng uống rượu rồi nói:
- Hôm qua Chúa công tôi sai sứ tới thúc giục tiến binh. Nhưng Du chưa có kế gì lạ. Mong tiên sinh dạy bảo cho?
Khổng Minh nói:
- Lượng là kẻ tầm thường, làm gì có diệu kế?
Châu Du ngẫm nghĩ... rồi hạ giọng bảo:
- Hôm trước, tôi quan sát thủy trại của quân Tào, thấy thật là nghiêm chỉnh đúng phép, không dễ mà phá được. Tôi có nghĩ được một kế mà không biết có nên dùng chăng? Xin tiên sinh quyết định dùm cho...
Khổng Minh vội nói:
- Ấy, Ðô Ðốc đừng nói vội. Ta hãy cùng viết vào bàn tay rồi giơ ra xem thử coi có hợp ý nhau chăng?
Châu Du mừng rỡ, liền bảo đem nghiên bút ra, rồi m ngầm viết vào lòng bàn tay mình, rồi đưa bút cho Khổng Minh. Khổng Minh cũng bí mật viết một chữ vào tay mình. Xong rồi, hai người cùng nhích lại gần, xòe tay ra cho nhau xem, bất giác cùng cười ha hả.
Thì ra cái chữ trong lòng bàn tay Châu Du là chữ "hỏa", và Khổng Minh cũng đã viết vào tay mình một chữ "hỏa".
Châu Du đắc ý cười ngất, nói:
- Ý kiến của hai ta đã giống nhau, không còn ngại gì nữa, vậy xin chớ tiết lộ nhé.
Khổng Minh nói:
- Việc công tối hệ trọng của hai nhà, lẽ nào để tiết lộ? Lúc tôi còn ở Tân Dã đã dùng lửa đốt binh Tào đã hai phen, song đến nay nó vẫn chưa đề phòng. Ðô Ðốc cứ dùng cho hết sức là phải được.
Uống rượu xong, hai bên chia tay. Các tướng thấy thế, chẳng hiểu là mưu định việc gì?
Nói về Tào Tháo, từ ngày mất một lúc mười lăm, mười sáu vạn mũi tên, lòng buồn rầu vô cùng.
Tuân Du dâng kế rằng:
- Bên Ðông Ngô có Gia Cát Lượng và Châu Du, hai người hợp trí bầy mưu, thực khó đánh gấp cho được. Vậy phải sai người qua Ðông Ngô trá hàng để làm nội ứng, để thông báo tin tức chắc chắn về, rồi mới mong phá giặc được.
Tào Tháo nói:
- Lời ấy rất hay, ngươi liệu thử xem trong quân đây, ai có thể làm kế ấy được?
Tuân Du nói:
- Thái Mạo bị giết, mà anh em họ Thái còn ở đây cả. Hiện có Thái T